Niski poziom oszczędności Polaków: Przyczyny i konsekwencje
W ostatnich latach zauważalny jest wzrost stopy oszczędności w polskich gospodarstwach domowych, która osiągnęła 9,8 proc. w pierwszym kwartale bieżącego roku, według danych Eurostatu. Mimo tego, Polska wciąż plasuje się na jednym z niższych miejsc w zestawieniu krajów Unii Europejskiej. Dla porównania, Niemcy i Czechy osiągają wartości oszczędności na poziomie około 20 proc. Niezbędnym warunkiem efektywnego inwestowania, które wpływa zarówno na jakość życia obywateli, jak i na rozwój gospodarczy kraju, są odłożone środki. Kluczowym zagadnieniem staje się zatem potrzeba edukacji społeczeństwa w obszarze finansów i ekonomii, zwłaszcza w kontekście zagadnień związanych z cyberbezpieczeństwem.
Niedostateczne oszczędności: stan społeczeństwa
Z raportu „Inwestowanie oczami młodych dorosłych – wiedza, przekonania, postawy, zachowania”, opracowanego przez TFI PZU SA oraz Fundację GPW, wynika, że aż 11 proc. ankietowanych nie posiada oszczędności, a 12 proc. z nich ma ich wartość niższą niż miesięczne dochody. Tylko 33 proc. badanych może pochwalić się oszczędnościami na poziomie do trzech pensji. Co ciekawe, podobny odsetek przyznaje, że ich oszczędności przewyższają tę wartość. Takie zabezpieczenie jest niezwykle istotne, ponieważ pozwala na przetrwanie w sytuacji nagłej utraty dochodów lub ich znacznego obniżenia.
Waldemar Zbytek, prezes Warszawskiego Instytutu Bankowości oraz przewodniczący Krajowego Centrum Edukacji Ekonomicznej, wskazuje na kluczowe znaczenie oszczędzania dla przyszłości Polaków, podkreślając, że „bez oszczędności nie ma inwestowania, a to z kolei kształtuje rozwój kraju.” Niezwykle istotne staje się w związku z tym wzmocnienie postaw oszczędzania w społeczeństwie, zarówno na poziomie indywidualnym, jak i narodowym.
Zapotrzebowanie na edukację finansową
Ostatnie badanie, które miało na celu określenie poziomu wiedzy finansowej Polaków, ujawnia alarmujące dane. Aż 33 proc. ankietowanych ocenia swoją wiedzę w tej dziedzinie jako niski lub bardzo niski, natomiast 37 proc. ocenia jej poziom jako przeciętny. Szczególnie pesymistyczne są wyniki wśród najmłodszych, najstarszych obywateli oraz osób z najniższym poziomem wykształcenia. Około 38 proc. badanych wyraziło przekonanie, że poprawa ich wiedzy w zakresie ekonomii mogłaby prowadzić do lepszych efektów oszczędzania. Co ciekawe, 46 proc. uczestników dostrzega największe niedobory wiedzy w obszarze cyberbezpieczeństwa, co współczesne czasy czynią szczególnie istotnym tematem.
Cyberbezpieczeństwo w kontekście finansów
Edukacja finansowa nie może pominąć aspektu cyberbezpieczeństwa. Rozwój cyfrowych form płatności oraz bankowości internetowej nieodłącznie wiąże się z rosnącym ryzykiem cyberzagrożeń. Waldemar Zbytek zwraca uwagę, że istotne jest, aby inwestycje w edukację finansową były ściśle związane z nauką o bezpiecznym korzystaniu z rozwiązań cyfrowych. Istotnym krokiem w tym kierunku jest zmiana nawyków, jak regularne aktualizowanie haseł i PIN-ów, co dla wielu obywateli jest niestety nadal zaniedbywane.
Inicjatywy na rzecz edukacji finansowej
Krajowe Centrum Edukacji Ekonomicznej, utworzone z porozumienia organizacji pozarządowych, dąży do propagowania wiedzy ekonomicznej wśród obywateli. Zwieńczeniem ich działań w 2024 roku ma być Rok Edukacji Ekonomicznej, mający na celu dotarcie z informacją o znaczeniu zarządzania finansami do jak najszerszego grona społeczeństwa. Edukację należy wprowadzać już w najmłodszych latach, aby kształtować zdrowe nawyki i odpowiedzialne podejście do finansów.
Długofalowe skutki finansowego nieprzygotowania
Historia pokazuje, że po I wojnie światowej uznano, że dla odbudowy Europy niezbędne są oszczędności, co doprowadziło do powstania Szkolnych Kas Oszczędności. Zbieżność tej symbolicznej rocznicy z bieżącymi działaniami na rzecz edukacji ekonomicznej w Polsce może stać się inspiracją do refleksji nad fundamentami przyszłego rozwoju kraju. Odpowiednie przygotowanie finansowe obywateli jest kluczowe dla tworzenia zdrowej podstawy gospodarczej, nie tylko na poziomie indywidualnym, ale i państwowym.
Praktyczna nauka przedsiębiorczości w szkołach
Pojemną przestrzenią, w której młodzież może zdobywać praktyczne umiejętności w zakresie przedsiębiorczości, są spółdzielnie uczniowskie. W nowelizacji Prawa oświatowego zasugerowano możliwość zakładania takich organizacji, które mają za zadanie rozwijać cechy takie jak odpowiedzialność, solidarność oraz zdolność gospodarowania. Uczniowie w ramach tych spółdzielni mogą nie tylko prowadzić działalność handlową, ale również zaangażować się w szereg działań edukacyjnych, co może przyczynić się do ich lepszego przygotowania do dorosłego życia.
Podsumowanie
W obliczu wyzwań związanych z niskim poziomem oszczędności w Polsce oraz potrzebą edukacji finansowej, kluczowym staje się wzmocnienie świadomości generacji młodych dorosłych poprzez innowacyjne formy nauki oraz praktyczne zastosowania zdobytej wiedzy. Odpowiednie akcje, mające na celu kształtowanie kultury oszczędzania i przemyślanego inwestowania, stanowią fundament przyszłego sukcesu nie tylko pojedynczych obywateli, ale całego kraju. Zyskując świadomość dotyczącą ekonomii oraz rozwijając umiejętności zarządzania finansami, społeczeństwo ma szansę na dalszy rozwój i stabilizację finansową, co jest bardziej istotne niż kiedykolwiek wcześniej.
Źródło: Agencja Informacyjna NEWSERIA
