Reklama Lekarzy i Farmaceutów: Zmiany w Przepisach i Ich Wpływ na Praktykę
W dzisiejszych czasach temat reklamy lekarzy i farmaceutów wzbudza wiele emocji i kontrowersji. Obowiązujące przepisy prawne w Polsce nakładają na tych zawodowców liczne ograniczenia, co w efekcie wpływa na ich działalność oraz możliwości pozyskiwania nowych pacjentów. Kodeks Etyki Lekarskiej oraz przepisy o działalności leczniczej do tej pory surowo zabraniały wszelkiej formy reklamy. Jednak po niedawnym wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej sytuacja ta może ulec zmianie, co stawia pytanie o przyszłość i nowe możliwości dla lekarzy.
Wprowadzenie liberalizacji w przepisach było możliwe dzięki nowelizacji Kodeksu Etyki Lekarskiej, która miała miejsce w styczniu tego roku. Lekarze, zamiast być całkowicie pozbawieni możliwości informowania o swoim zakresie usług, otrzymali pewne przyzwolenie w tej kwestii. Dr Anna Banaszewska, radca prawny i magister farmacji, podkreśla, że lekarze mogą teraz wykorzystywać media społecznościowe do przedstawienia informacji o swoich usługach, pod warunkiem, że działają zgodnie z zasadami etyki oraz przepisami prawa. Dzięki tym zmianom lekarze mają szansę na budowanie swojego wizerunku i komunikację z pacjentami na nowym, bardziej otwartym poziomie.
Nowe Zasady i Możliwości dla Lekarzy
Artykuł 71 nowego Kodeksu Etyki Lekarskiej wyznacza konkretne ramy, w jakich lekarze mogą informować o swojej praktyce. Zgodnie z nim, lekarze mają prawo do posługiwania się informacjami o oferowanych usługach, jednak z zachowaniem zasad etyki. Oznacza to, że wszelkie formy przekazu powinny dążyć do upowszechnienia wizerunku lekarza, ale nie mogą być traktowane jako reklama. Warto zauważyć, że lekarze są odpowiedzialni nie tylko za swoje działania, ale również za to, co o nich publikują osoby trzecie.
Pomimo pozytywnych zmian, wiele kwestii związanych z reklamą pozostaje niejasnych. Dr Banaszewska zaznacza, że liberalizacja przepisów nie w pełni rozwiązuje problem, ponieważ ustawa o działalności leczniczej nadal zabrania reklamy działalności leczniczej. To prowadzi do absurdu, w którym lekarz może pochwalić się swoimi kwalifikacjami, ale nie ma możliwości poinformowania pacjentów o konkretnym zakresie usług świadczonych w jego gabinecie.
Przepisy a Rzeczywistość
Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 roku o działalności leczniczej wymaga, aby informacje o świadczonych usługach były udostępnione w sposób, który nie może być traktowany jako reklama. Na żądanie pacjentów lekarze są zobowiązani do przekazywania szczegółowych informacji, jednak w praktyce może to okazać się problematyczne.
Naczelna Rada Lekarska, w swoim uchwale z 16 grudnia 2011 roku, określa zasady, które muszą być przestrzegane przy publikowaniu informacji o usługach medycznych. Lekarze mogą ujawniać swoje tytuły, stopnie naukowe czy godziny pracy, ale wszelkie dodatkowe informacje muszą być dobierane z wielką ostrożnością, by nie narazić się na zarzut reklamy. Przekraczanie tych granic może prowadzić do poważnych konsekwencji, a lekarze nadal obawiają się, że jakiekolwiek działania zmierzające w kierunku promocji ich gabinetów mogą być odczytane jako naruszenie prawa.
Wyrok TSUE i jego Znaczenie dla Lekarzy
Niedawne orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczące aptek może mieć istotny wpływ na sytuację lekarzy w Polsce. TSUE orzekł, że zakaz reklamy aptek nie jest zgodny z unijną dyrektywą o handlu elektronicznym, co stwarza możliwość wprowadzenia zmian również w przepisach dotyczących lekarzy. Uznano, że całkowity zakaz reklamy, w różnych dziedzinach medycyny, może być uznany za niezgodny z przepisami unijnymi, a Polska będzie musiała dostosować swoje zdobycze do standardów europejskich.
Dr Banaszewska zwraca uwagę na wcześniejszy wyrok z 2017 roku dotyczący lekarza stomatologa w Belgii, w którym podnoszono podobne kwestie. Z tego powodu można zauważyć, że Polska stoi w obliczu konieczności rewizji przepisów, co może w przyszłości otworzyć nowe perspektywy dla lekarzy, umożliwiając im legalne promowanie swoich usług.
Potrzeba Reform
Ekspertka zauważa, że nadszedł czas na reformy przepisów dotyczących działalności leczniczej. Przywrócenie balansu pomiędzy ochroną zdrowia publicznego a możliwością promowania usług medycznych jest kluczowe. Konieczne jest stworzenie nowych mechanizmów, które zapewnią zgodność z unijnymi przepisami, a jednocześnie umożliwią lekarzom efektywniejsze dotarcie do pacjentów.
Podsumowując, sytuacja prawna dotycząca reklamy lekarzy i farmaceutów w Polsce jest dynamiczna i wciąż ewoluuje. Gdyż zmiany w Kodeksie Etyki Lekarskiej oraz wyrok TSUE mogą przynieść ze sobą nową falę liberalizacji przepisów. Przemiany te mogą nie tylko ułatwić lekarzom komunikację z pacjentami, ale także pomóc w dostosowaniu polskiego prawa do unijnych standardów.
Przed lekarzami oraz innymi profesjami medycznymi w Polsce stoi więc wyzwanie, by na nowo zdefiniować ramy reklamowe swoich usług, dostosowując się do nowej rzeczywistości prawnej, ale też etycznej. Zmiany te mogą przyczynić się do lepszej oferty dla pacjentów oraz większej transparentności w środowisku medycznym.
Źródło: Agencja Informacyjna NEWSERIA
