Tag: Sławomir Dudek

  • Jak finansować bezpieczeństwo militarne w Europie? Wnioski z analizy ekonomistów

    Jak finansować bezpieczeństwo militarne w Europie? Wnioski z analizy ekonomistów

    Finansowanie Bezpieczeństwa Militarnego w Europie: Kluczowe Wyzwania i Możliwości

    W kontekście rosnącego zagrożenia, zwłaszcza ze strony agresji Rosji, bezpieczeństwo militarne stało się jednym z priorytetów wielu państw europejskich. Ekonomiści oraz eksperci ds. finansów podkreślają, że odpowiednie finansowanie sektora obrony jest kluczowe dla zapewnienia stabilności w regionie. Dr Sławomir Dudek, prezes Instytutu Finansów Publicznych, wskazuje na konieczność zrównoważonego podejścia do finansowania tego sektora, biorąc pod uwagę nie tylko potrzebę modernizacji sił zbrojnych, ale również zdrowe finanse publiczne.

    Bezpieczeństwo Finansowe a Modernizacja Sił Zbrojnych

    Poruszając temat bezpieczeństwa militarnego, niezwykle istotne jest uwzględnienie kwestii finansów publicznych. Propozycje Komisji Europejskiej dotyczące poluzowania reguł fiskalnych mogą prowadzić do zwiększonego zadłużenia rządów, co, zdaniem wielu ekonomistów, jest rozwiązaniem doraźnym. W dłuższej perspektywie krajom europejskim konieczne jest wypracowanie wspólnych struktur finansowych, które umożliwią realizację większych projektów zbrojeniowych. Dr Dudek podkreśla, że bez przeanalizowania wydatków oraz ustawienia priorytetów, nie uda się stworzyć trwałych źródeł finansowania.

    Skoordynowane Wydatki Zbrojeniowe w Europie

    Kolejnym kluczowym krokiem jest skoordynowanie wydatków zbrojeniowych w Europie. Ludwik Kotecki, członek Rady Polityki Pieniężnej, zwraca uwagę na znaczenie wspólnych zamówień publicznych na sprzęt wojskowy oraz infrastrukturę. Tego rodzaju współpraca pozwoli na efektywniejsze wykorzystanie dostępnych środków oraz zwiększenie bezpieczeństwa w regionie. Wspólne działania w zakresie obronności mają na celu odstraszenie potencjalnych agresorów, szczególnie w kontekście zagrożeń związanych z Rosją i Białorusią.

    Nowe Instrumenty Finansowe w ramach UE

    Komisja Europejska w marcu przedstawiła Białą Księgę w sprawie obronności europejskiej pod nazwą "Gotowość 2030", która wskazuje na potrzebę dużych inwestycji w obronność oraz budowę silnej bazy przemysłowej sektora obronnego. Opracowany projekt rozporządzenia ustanawia SAFE Instrument na rzecz Zwiększenia Bezpieczeństwa Europy, umożliwiający krajom członkowskim ubieganie się o dofinansowanie na zakup amunicji, dronów oraz innych systemów obronnych. Dofinansowanie to wyniesie aż 150 miliardów euro w formie niskooprocentowanych pożyczek.

    Dług Publiczny a Bezpieczeństwo Militarne

    Istotnym zagadnieniem jest również kwestia długoterminowego finansowania wydatków obronnych. Dr Dudek przestrzega przed nadmiernym zadłużeniem przyszłych pokoleń, które może wpłynąć na wydatki na inne kluczowe sektory, takie jak zdrowie czy edukacja. Polska, już w 2024 roku, planuje przeznaczyć 4% PKB na obronność, a w 2025 roku wydatki te mają wzrosnąć do 4,7% PKB.

    Kotecki zwraca uwagę, że choć finansowanie poprzez zadłużenie jest nieuniknione, konieczne jest jednoczesne poszukiwanie stabilnych źródeł finansowania tych wydatków, zarówno ze strony publicznej, jak i prywatnej. Tworzenie mechanizmów, które umożliwią wykorzystanie kapitału prywatnego, również będzie miało kluczowe znaczenie.

    Wyzwania w Wydatkach na Obronność

    Mimo że wspólne działania w zakresie obronności wydają się być właściwym kierunkiem, wiele krajów europejskich boryka się z problemem niedoinwestowania sektora zbrojeniowego. Ludwik Kotecki zauważa, że w ostatnich latach konieczne byłyby większe nakłady na rozwój przemysłu zbrojeniowego w Europie, aby zapewnić stabilność dostaw sprzętu wojskowego. Zmiany w polityce obronnej są nieuniknione, a zbliżająca się rzeczywistość wymaga długofalowych inwestycji.

    Podsumowanie

    W obliczu zmieniającego się otoczenia geopolitycznego, finansowanie bezpieczeństwa militarnego w Europie staje się coraz bardziej skomplikowane. Kwestie związane ze stabilnością finansową oraz koniecznością modernizacji sił zbrojnych muszą znaleźć się w centrum strategii politycznej i gospodarczej. Wspólne działania państw członkowskich, zwiększenie wydatków na obronność oraz skuteczne wykorzystanie środków europejskich to klucz do zapewnienia bezpieczeństwa na kontynencie. Przyszłość bezpieczeństwa militarnych w Europie zależy od zdolności do podejmowania zrównoważonych decyzji w obszarze finansowym oraz współpracy między państwami.

    Źródło: Agencja Informacyjna NEWSERIA

  • "Centralny Rejestr Umów: Nowe wyzwania dla transparentności finansów publicznych w Polsce"

    "Centralny Rejestr Umów: Nowe wyzwania dla transparentności finansów publicznych w Polsce"

    Centralny Rejestr Umów: Przełom czy Iluzja Przejrzystości?

    W 2026 roku dojdzie do istotnej zmiany w obszarze finansów publicznych w Polsce. Centralny Rejestr Umów ma być narzędziem, które ma zwiększyć jawność wydatków publicznych. W teorii, każda jednostka sektora finansów publicznych będzie zobowiązana do raportowania informacji o zawieranych umowach, co powinno przełożyć się na lepsze gospodarowanie środkami publicznymi i wzrost zaufania obywateli do instytucji państwowych. Jednak przedstawiciele Instytutu Finansów Publicznych (IFP) wyrażają swoje obawy co do wprowadzonego progu wartości umów, który został podniesiony z 500 zł do 10 tys. zł. W praktyce oznacza to, że wiele umów, które powinny być dostępne dla obywateli, nie trafi do rejestru.

    Przeznaczenie Centralnego Rejestru Umów

    Centralny Rejestr Umów ma stanowić system teleinformatyczny, za który odpowiedzialny będzie minister finansów. Jego głównym celem jest zwiększenie przejrzystości w wydatkowaniu publicznych pieniędzy. Informacje o umowach mają być wprowadzane przez kierowników jednostek sektora finansów publicznych, a rejestr ma być ogólnodostępny, co powinno umożliwić każdemu obywatelowi kontrolę nad wydatkami publicznymi. Zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznych, każdy obywatel będzie mógł starać się o wgląd w te dane.

    Dr Sławomir Dudek, prezes IFP, podkreśla, że rejestr powinien pełnić rolę narzędzia kontroli obywatelskiej, umożliwiającym sprawdzenie, w jaki sposób wydawane są publiczne pieniądze. Mimo intencji, które stoją za tym rozwiązaniem, zwiększenie progu umów do 10 tys. zł stwarza poważne wątpliwości. W ocenie Dudka, taka zmiana może spowodować, że do rejestru trafi tylko 30% zawieranych umów, pozostawiając większość wydatków poza zasięgiem zainteresowania obywateli.

    Zaufanie obywateli do instytucji publicznych

    Zaufanie do władz oraz transparentność w zarządzaniu finansami publicznymi są kluczowe dla zdrowia demokracji. Badania przeprowadzone przez IFP wykazują, że zaledwie 15% Polaków wyraża zaufanie do sposobu, w jaki państwo zarządza swoimi finansami. Wzrost progu wartości umów do 10 tys. zł może jedynie pogłębić poczucie niedowierzania wśród obywateli, co skutkuje ich niechęcią do płacenia podatków oraz postrzeganiem państwa jako instytucji nieefektywnej i mało przejrzystej.

    Społeczne oczekiwania dotyczące jawności finansów publicznych

    Polskie społeczeństwo jednoznacznie opowiada się za zwiększeniem transparentności finansów publicznych. Przeprowadzone badania wskazują, że aż 90% Polaków chciałoby mieć możliwość wglądu w faktury oraz umowy zawierane przez instytucje publiczne. Z tego powodu wiele organizacji pozarządowych, w tym IFP, postuluje o zachowanie pierwotnego progu 500 zł, aby umożliwić szerszy wgląd w wydatki publiczne i promować ideę przejrzystości.

    Wpływ na walkę z korupcją i marnotrawstwem

    Kolejnym aspektem, który wymaga uwagi, jest powiązanie jawności wydatków publicznych z walką z korupcją. 86% badanych Polaków uważa, że Centralny Rejestr Umów mógłby w znacznym stopniu przyczynić się do ograniczenia korupcji w Polsce. Przykłady z innych krajów pokazują, że transparentność w wydatkach publicznych prowadzi do mniejszych możliwości do nadużyć i marnotrawstwa. W kontekście obecnych wydarzeń na świecie, takich jak wojna w Ukrainie, zaufanie obywateli do władz państwowych jest kluczowe dla funkcjonowania silnego i stabilnego państwa.

    Podsumowanie i wnioski

    Wprowadzenie Centralnego Rejestru Umów jest krokiem w stronę większej transparentności w finansach publicznych. Niemniej jednak, aby osiągnąć zamierzone cele, konieczne jest przemyślane podejście do wartości progowej umów. Podniesienie go do 10 tys. zł może prowadzić do sytuacji, w której wiele wydatków zostanie zepchniętych w niejawność, co z pewnością nie pomoże w odbudowie zaufania obywateli do instytucji publicznych. W tej chwili mamy do czynienia z testem na to, jak chciałyby być postrzegane instytucje państwowe — czy jako przejrzyste i otwarte, czy też jako ukrywające swoje działania przed społeczeństwem. W świetle tak istotnych wydarzeń, jak wojna w Ukrainie, potrzeba budowy silnego państwa, cieszącego się zaufaniem obywateli, staje się jeszcze bardziej paląca.

    Źródło: Agencja Informacyjna NEWSERIA