Kurier Krakowski

Tag: NCBR

  • Rewizja budżetu na naukę w Polsce na 2026 rok – apel o większe wydatki

    Rewizja budżetu na naukę w Polsce na 2026 rok – apel o większe wydatki

    Wyzwania polskiej nauki w kontekście budżetu na 2026 rok

    Polska nauka stoi przed wyzwaniami, które mogą kształtować przyszłość naszego kraju. W ustawie budżetowej na 2026 rok przeznaczono 44,26 miliarda złotych na naukę i szkolnictwo wyższe, co stanowi wzrost o 1 miliard zł w porównaniu do roku 2025. Jednak prezes Polskiej Akademii Nauk, prof. Marek Konarzewski, wskazuje, że wzrost ten jest w rzeczywistości jedynie odpowiedzią na rosnącą inflację. Prof. Konarzewski alarmuje, że brak wystarczających inwestycji w naukę powoduje technologiczne uzależnienie Polski od innych krajów, co niesie ze sobą poważne konsekwencje dla suwerenności naszego państwa.

    Warto również zwrócić uwagę na analizy i prognozy dotyczące wydatków na naukę w Polsce na przestrzeni dziesięciu lat. Prof. Piotr Sankowski, prezes IDEAS NCBR, podkreśla, że udział wydatków na naukę w PKB z 1,27% w 2005 roku spadł do zaledwie 1,02% w 2026 roku. Jest to najniższy poziom w XXI wieku, co osłabia naszą pozycję na międzynarodowej arenie badawczej. Co prawda, zgodnie z danymi GUS z 2023 roku, intensywność prac badawczo-rozwojowych wynosiła 1,56% PKB, ale wciąż pozostaje znacznie za średnią Unii Europejskiej, która wynosi około 2,3% PKB.

    Uzależnienie technologiczne jako problem narodowy

    W kontekście omawiania budżetu na naukę, prof. Konarzewski wskazuje na kluczowy problem, jakim jest suwerenność technologiczna Polski. Jak twierdzi, brak wystarczających inwestycji w badania i rozwój sprawia, że Polska staje się coraz bardziej zależna od importu innowacyjnych rozwiązań. Takie podejście stawia nas w trudnej sytuacji, zwłaszcza przy nałożonym na nas obowiązku ochrony naszych granic, co prowadzi do jeszcze większej konieczności finansowania projektów zbrojeniowych. Niestety, większość technologii pozyskiwanych w obszarze obronności pochodzi z zagranicy, co podkreśla fakt, że polscy naukowcy posiadają odpowiednią wiedzę i kompetencje do opracowywania innowacyjnych rozwiązań w kraju.

    Zgodnie z zapowiedziami Ministerstwa Obrony Narodowej, w przyszłym roku połowa wydatków na obronność ma zostać przeznaczona dla polskiego przemysłu zbrojeniowego. Choć budżet na 2026 rok zabezpieczeń na poziomie 200,1 miliarda złotych jest rekordowy, eksperci przestrzegają, że zbyt mało uwagi poświęca się inwestycjom w badania i rozwój. Raport przedstawiony podczas Międzynarodowego Salonu Przemysłu Obronnego w Kielcach wykazuje, że znaczna część firm z sektora obronnego nie odczuwa korzyści związanych z rosnącymi wydatkami. W obliczu niskiego poziomu inwestycji w badania i rozwój, Polska może stracić kontrolę nad kluczowymi technologiami, co ograniczy jej możliwości innowacyjne w sektorze obronności.

    Konieczność zwiększenia nakładów na badania

    O zwiększenie budżetu na badania i rozwój apelowało również Narodowe Centrum Nauki, które wskazało, że zamrożenie dotacji na poziomie roku 2025 uniemożliwi rozwój systemu grantowego. Rada NCN szacuje, że potrzebne jest dodatkowe 400 milionów złotych dla utrzymania jakości badań oraz wspierania młodych naukowców. Bez odpowiednich funduszy nie tylko uczelnie, ale i polska gospodarka mogą ucierpieć na braku innowacyjności i konkurencyjności.

    W obliczu krytycznych analiz i apeli ze strony różnych instytucji, nie sposób zignorować faktu, że obecny poziom dofinansowania NCN jest niewystarczający. Głos naukowców, którzy przestrzegają przed konsekwencjami braku wsparcia, staje się coraz bardziej dobitny. Wszyscy przyznają, że zaniechanie tego obszaru będzie miało długofalowe skutki, w tym znaczną utratę młodych talentów, osłabienie szkolnictwa wyższego oraz dalszy spadek pozycji Polski w naukowym rankingu Europy i świata.

    Podsumowanie sprawy nauki w Polsce

    Podsumowując, nanoszenie poprawek do przyszłorocznego budżetu w kontekście badań naukowych jest niezbędne dla zachowania suwerenności technologicznej Polski oraz wspierania young talentów. Wspieranie naukowców i instytucji badawczych przyczyni się do wzrostu innowacyjności oraz podniesienia poziomu edukacji w naszym kraju. Głęboki wgląd w sytuację polskiej nauki oraz technologię jest pierwszym krokiem do osłabienia naszego uzależnienia od zagranicznych rozwiązań i rozpoczęcia prawdziwego rozwoju.

    Prof. Marek Konarzewski trafnie zauważa, że brak odpowiednich inwestycji jest niczym innym jak podcinaniem gałęzi, na której siedzimy: „Bez rozwoju nauki nie będzie lepszych technologii, a więc i konkurencyjności na rynku europejskim”. Co zatem przyniesie przyszłość nauce w Polsce? Odpowiedź na to pytanie wydaje się kluczowa nie tylko dla samej nauki, ale także dla całego kraju.

    Źródło: Agencja Informacyjna NEWSERIA

  • Transformacja elektromobilności: 90% floty autobusowej elektrycznej do 2050 roku

    Transformacja elektromobilności: 90% floty autobusowej elektrycznej do 2050 roku

    Przyszłość elektromobilności: Jak pojazdy elektryczne zrewolucjonizują transport miejski

    W miarę jak świat staje w obliczu rosnącego kryzysu klimatycznego oraz wdrażania restrykcyjnych regulacji środowiskowych, elektromobilność nabiera coraz większego znaczenia. Przedstawiciele branży przewidują, że za niespełna 25 lat aż 90 procent floty autobusowej w miastach będzie stanowić transport wyłącznie elektryczny. To nie tylko efekt polityki klimatycznej, ale przede wszystkim przemyślany krok w stronę ekonomicznej opłacalności.

    Elektryczne autobusy a ekonomia

    Ekspertka Katarzyna Pindral z Impact Clean Power Technology podkreśla, że rozwój branży elektromobilności związany jest nie tylko z rosnącym zainteresowaniem ze strony regulacji dotyczących transformacji energetycznej, ale również z analizą kosztów. Już dziś, po porównaniu całkowitych kosztów eksploatacji autobusów elektrycznych i spalinowych, można stwierdzić, że wersje elektryczne są bardziej korzystne ekonomicznie. Wiele osób w branży przewiduje, że do roku 2050 rzeczywiście zaobserwujemy taką zmianę.

    Nowe regulacje i ich wpływ na transport

    Nowelizacja ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych oznacza, że już od 2026 roku miasta z populacją powyżej 100 tys. mieszkańców będą zobowiązane do zakupu wyłącznie autobusów zeroemisyjnych. Przepisy te mają na celu zarówno dalsze wsparcie transformacji energetycznej, jak i redukcję emitowanego dwutlenku węgla. Ciekawym faktem jest, że miasta z mniejszą liczba mieszkańców również będą mogły w bardziej elastyczny sposób podejść do kwestii zakupu transportu publicznego.

    Kierunek zmian: rosnący udział autobusów elektrycznych

    Dane zebrane przez ACEA oraz PZPM wskazują na dynamiczny wzrost rejestracji autobusów elektrycznych w Unii Europejskiej. W I półroczu 2025 roku ich udział wzrósł do 21,6 procent, co jest znaczącym skokiem w stosunku do roku poprzedniego. Niemcy, jako największy rynek, odnotowały imponujący, ponad 100-procentowy wzrost, a Belgia zaprezentowała się z drugą najwyższą liczbą rejestracji. Interesujące jest również to, że równocześnie spadła rejestracja autobusów hybrydowo-elektrycznych, co może sugerować, że przewoźnicy coraz chętniej stawiają na czystą elektromobilność.

    Konkurencyjność w branży elektromobilności

    Polska i inne europejskie kraje z pewnością dysponują wysokiej jakości producentami baterii oraz komponentów do pojazdów elektrycznych. Ich elastyczność i bezpieczeństwo to atuty, które mogą przynieść znaczące korzyści w dalszym rozwoju branży. Niemniej jednak, istotnym wyzwaniem pozostaje konkurencja ze strony chińskich dostawców, którzy dominują na rynku cenowym, co stawia europejskich producentów w trudnej sytuacji.

    Brak wsparcia dla lokalnych producentów

    Wiceprezeska Impact Clean Power Technology zwraca uwagę na fakt, że europejscy producenci borykają się z brakiem odpowiednich regulacji. Te powinny stymulować rozwój lokalnych łańcuchów dostaw, a także wspierać innowacyjne rozwiązania w branży elektromobilności. Wzmacniające programy wsparcia, polityka celna oraz wymogi dotyczące lokalnej produkcji mogą znacząco wpłynąć na konkurencyjność europejskich producentów, co w konsekwencji zaowocuje wzrostem innowacyjności oraz jakości oferowanych produktów.

    Przykłady regulacji wspierających innowacje

    Regulacje, takie jak wymogi dotyczące local contentu w przetargach publicznych, mogą stanowić istotny moment zwrotny w tej materii. Stopniowe wprowadzanie rozwiązań umożliwiających wspieranie europejskich producentów może zachęcić ich do dalszego inwestowania w badania oraz rozwój, co z kolei wzmocni lokalne rynki pracy oraz innowacyjność.

    Otwartość przedsiębiorców na współpracę

    Jak podkreśla Katarzyna Pindral, przedsiębiorcy w branży elektromobilności wykazują chęć współpracy w celu wypracowania rozwiązań wspierających lokalnych producentów. To ważny krok w stronę transformacji energetycznej oraz dążenia do zeroemisyjnego transportu. Pozostaje jednak pytanie, jak szybko będą wprowadzane regulacje oraz jakie dokładnie rozwiązania zostaną przyjęte przez decydentów.

    Rola Impact Clean Power Technology w branży elektromobilności

    Impact Clean Power Technology zyskał status lidera w produkcji systemów bateryjnych dla autobusów elektrycznych oraz pojazdów przemysłowych. Przykładem ich działalności jest podpisanie umowy z NCBR na dofinansowanie innowacyjnej platformy Battery Management System. To narzędzie ma na celu zwiększenie efektywności eksploatacji baterii litowo-jonowych, przy jednoczesnym zachowaniu maksymalnych standardów bezpieczeństwa, co jest kluczowe w kontekście dalszego rozwoju branży.

    Podsumowanie: Perspektywy elektromobilności w Polsce i Europie

    Z perspektywy rozwoju elektromobilności w Polsce oraz Europie można zauważyć, że przyszłość tego segmentu transportu wydaje się być obiecująca. W obliczu rosnącej potrzeby na innowacyjne, zeroemisyjne rozwiązania, sektor będzie musiał dostosować się do dynamicznych zmian na rynku oraz w przepisach. Współpraca sektora publicznego z prywatnym, wymiana wiedzy oraz otwartość na nowe technologie będą kluczowe w dążeniu do efektywnej transformacji, a ekologia stanie się nie tylko obowiązkiem, ale i strategicznym podejściem w rozwoju nowoczesnych miast.

    Dzięki odpowiednim regulacjom, innowacjom oraz wsparciu dla lokalnych producentów, elektromobilność może stać się nie tylko alternatywą, ale i standardem w transporcie miejskim. W miarę postępu technologii oraz rosnącej świadomości ekologicznej społeczeństwa, możemy oczekiwać kolejnych znaczących kroków w kierunku zrównoważonej przyszłości transportu.

    Źródło: Agencja Informacyjna NEWSERIA

  • Orlen planuje produkcję 70 tys. ton zrównoważonego paliwa lotniczego SAF rocznie do 2035 roku

    Orlen planuje produkcję 70 tys. ton zrównoważonego paliwa lotniczego SAF rocznie do 2035 roku

    Orlen na drodze do dekarbonizacji transportu lotniczego: Produkcja paliw SAF i zielonego wodoru

    W obliczu rosnących wymagań dotyczących zrównoważonego rozwoju i dekarbonizacji sektora transportu, Orlen stawia na innowacyjne rozwiązania. Celem koncernu jest produkcja aż 70 tysięcy ton zrównoważonego paliwa lotniczego (SAF) rocznie. Zgodnie z unijnymi regulacjami, do roku 2035 SAF ma stanowić 20 procent wszystkich paliw używanych w lotnictwie, co jest kluczowym krokiem w kierunku zrównoważonego rozwoju i ograniczenia emisji dwutlenku węgla, który jest jednym z największych zagrożeń dla środowiska.

    Paliwo SAF: Klucz do zrównoważonego lotnictwa

    Paliwo SAF, którego rozwój jest w centrum zainteresowania Orlen, jest pozyskiwane w sposób zrównoważony, co oznacza, że może być produkowane z biomasy lub odpadów. W obliczu globalnych zmian klimatycznych, Orlen zmienia swoje podejście do źródeł paliw. Zamiast koncentrować się na paliwach kopalnych, skupia się na surowcach odnawialnych, co wpisuje się w ideę gospodarki o obiegu zamkniętym. Jak podkreśla dr Arkadiusz Majoch, dyrektor Biura Badań i Rozwoju Petrochemii i Rafinerii Przyszłości w Orlenie, “zmieniamy podejście, patrzymy na pochodzenie odnawialne”.

    Globalny wzrost produkcji paliw SAF

    Z danych Międzynarodowego Zrzeszenia Przewoźników Powietrznych (IATA) wynika, że produkcja paliwa SAF w 2024 roku osiągnie 1 milion ton, co oznacza dwukrotny wzrost w porównaniu z rokiem ubiegłym, lecz wciąż stanowi zaledwie 0,3 procent globalnej produkcji. Przewiduje się jednak, że ta liczba znacznie wzrośnie, sięgając 2,1 miliona ton, co da 0,7 procenta całkowitej produkcji paliw lotniczych. W Europie przyjęto Rozporządzenie ReFuelEU Aviation, które ma na celu stopniowe zwiększanie udziału paliw odnawialnych w mieszankach lotniczych dostarczanych na główne lotniska, osiągnąć 6 procent do 2030 roku, 20 procent do 2035 roku, a aż 70 procent do 2050 roku.

    Współpraca i innowacje w produkcji SAF

    Orlen intensyfikuje prace nad technologiami produkcji zrównoważonego paliwa lotniczego i zielonego wodoru. Kluczowym mechanizmem wspierającym te działania jest konkurs NEON III, który został ogłoszony wspólnie z Narodowym Centrum Badań i Rozwoju (NCBR). Jego celem jest rozwój innowacji w przemyśle rafineryjno-petrochemicznym, skupiając się na technologiach produkcji paliw SAF oraz syntetycznych benzyn z wykorzystaniem CO2 i innych surowców biomasy.

    Koncern planuje, że e-paliwa, powstające z połączenia wodoru z dwutlenkiem węgla, będą neutralne pod względem emisji CO2, co czyni je atrakcyjnymi pod względem ekologicznym. Orlen już zainwestował w odpowiednie instalacje, a pierwsza taka instalacja powstaje w Płocku. Uzyskane z niej paliwo ma mieć chemiczną strukturę przypominającą węglowodory stosowane w obecnym paliwie konwencjonalnym. To podejście znacząco ułatwi proces zastępowania ropy naftowej przez biopaliwa.

    Edukacja i współpraca z uczelniami

    Kolejnym krokiem w rozwoju sektora SAF jest współpraca Orlen z uczelniami technicznymi, takimi jak Politechnika Warszawska i Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie. Dzięki takim inicjatywom możliwe jest rozwijanie innowacyjnych technologii oraz budowanie kompetencji w zakresie zrównoważonej produkcji paliw.

    Wodór jako przyszłość transportu

    Zielony wodór, jako surowiec przyszłości, ma kluczowe znaczenie w strategiach dekarbonizacyjnych Orlen. Już teraz koncern inwestuje w produkcję nisko- i zeroemisyjnego wodoru, który będzie używany jako paliwo do transportu oraz jako surowiec w rafineriach. Obecnie Orlen rozważa budowę hubu wodorowego w pobliżu morskiej farmy wiatrowej, aby jeszcze bardziej zwiększyć efektywność produkcji wodoru z odnawialnych źródeł energii.

    Fundusz Orlen VC zainwestował w innowacyjne rozwiązania, które mają zrewolucjonizować produkcję wodoru, zwiększając wydajność elektrolizerów. Osiągnięcie celów dotyczących wykorzystania wodoru odnawialnego do 2035 roku, kiedy to planowane jest osiągnięcie 350 tysięcy ton rocznej produkcji, staje się coraz bardziej realne.

    Wnioski: Zrównoważona przyszłość transportu

    Orlen, poprzez swoje ambicje związane z produkcją paliw zrównoważonych oraz dekarbonizacją sektora transportu, staje się liderem w działaniach na rzecz ochrony środowiska. Inwestycje w nowe technologie, współprace z uczelniami oraz rozwój innowacyjnych procesów produkcji są kluczem do zrealizowania założonych celów. W nadchodzących latach Orlen nie tylko przyczyni się do zmniejszenia emisji CO2, ale i wyznaczy nowe standardy w przemyśle rafineryjnym, promując zrównoważony rozwój oraz czystsze źródła energii. W efekcie, zrównoważone paliwa lotnicze oraz zielony wodór mogą stać się fundamentem nowoczesnego, ekologicznego transportu.

    Źródło: Agencja Informacyjna NEWSERIA

  • NEON III: 200 mln zł na innowacje w przemyśle rafineryjno-petrochemicznym

    NEON III: 200 mln zł na innowacje w przemyśle rafineryjno-petrochemicznym

    Innowacyjne projekty w przemyśle rafineryjno-petrochemicznym – szansą na zrównoważony rozwój

    W ostatnich latach coraz większą uwagę poświęca się innowacjom w przemyśle rafineryjno-petrochemicznym. Postanowienia Unii Europejskiej dotyczące polityki klimatycznej oraz dążenie do neutralności emisyjnej stają się kluczowe dla przyszłości tego sektora. W odpowiedzi na te wyzwania, Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR) we współpracy z Orlenem ogłosiło konkurs NEON III, w ramach którego niemal 200 milionów złotych zostanie przeznaczonych na realizację innowacyjnych projektów.

    Wspólne działania dla zrównoważonego rozwoju

    Program NEON III ma na celu poszukiwanie partnerów wśród instytucji naukowych oraz technologicznych, co otwiera możliwość współpracy nad projektami związanymi z dekarbonizacją, cyfryzacją oraz gospodarką obiegu zamkniętego. Jak wskazuje prof. Jerzy Małachowski, dyrektor NCBR, przystąpienie do współpracy z tak dużą firmą jak Orlen to gwarancja, że badania będą miały zastosowanie praktyczne.

    Od 25 kwietnia do 30 czerwca br. prowadzone są nabory wniosków o dofinansowanie, co stwarza szansę dla naukowców i przedsiębiorstw na rozwój innowacyjnych technologii chemicznych oraz energetycznych. Dwie wcześniejsze edycje konkursu nie przyniosły oczekiwanych rezultatów, co zmusiło organizatorów do rewizji zasad i zakresu tematycznego kolejnej edycji.

    Priorytetowe obszary badań

    Nowa edycja konkursu skupia się na 11 kluczowych zagadnieniach badawczych, z których najważniejszymi są dekarbonizacja, cyfryzacja i gospodarka obiegu zamkniętego. W obszarze dekarbonizacji istotne będą innowacje dotyczące eliminacji dwutlenku węgla oraz wytwarzania zrównoważonych paliw. Prof. Małachowski podkreśla, że celem jest pozyskanie od pięciu do dziesięciu, a nawet kilkunastu pomysłów na jedno zagadnienie, co zwiększy szanse na znalezienie optymalnych rozwiązań.

    Cyfryzacja z kolei ma na celu poprawę efektywności energetycznej oraz zarządzania farmami wiatrowymi poprzez wprowadzenie nowoczesnych technologii, które zminimalizują negatywny wpływ na środowisko. Wreszcie, działania związane z gospodarką obiegu zamkniętego koncentrują się na wykorzystaniu zanieczyszczonej wody jako surowca do produkcji paliw i chemikaliów.

    Instytucje i ich rola w innowacjach

    Konkurs NEON III ma na celu wsparcie innowacyjności w branży poprzez szeroką współpracę między naukowcami a przemysłem. W praktyce oznacza to, że projekty, które zostaną ocenione pozytywnie, będą wdrażane w rzeczywistych warunkach, co przyspieszy ich komercjalizację i adaptację na rynku. NCBR i Orlen mają nadzieję, że dzięki nowej formule konkursu możliwe będzie testowanie prognozowanych technologii w skali pilotażowej.

    Według dr Arkadiusza Majocha, dyrektora Biura Badań i Rozwoju Petrochemii i Rafinerii Przyszłości w Orlenie, istotne jest, aby proponowane technologie były zgodne z celami strategii państwowej oraz potrzebami firmy, a także przyczyniały się do zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych.

    Program NEON w praktyce

    Zgłoszenia w ramach konkursu będą oceniane w dwóch etapach: formalnym i merytorycznym, a oceny będą dokonywane przez pracowników NCBR. Dofinansowanie ma być skierowane na rozwój technologii, które są na niższym poziomie gotowości technologicznej, jednak istotnych z punktu widzenia regulacji oraz wymagań rynkowych.

    Orlen planuje wdrożenie instalacji pilotażowych na różnych etapach realizacji projektów w ciągu czterech lat od podpisania umowy. Kluczowym miejscem dla realizacji tych planów będzie rafineria w Płocku, gdzie zlokalizowane są centra badawczo-rozwojowe oraz aktywa produkcyjne, co sprzyja integracji technologii w trzech tematycznych obszarach NEON III.

    Przyszłość rafinerii w dobie transformacji

    W ramach dążenia do neutralności klimatycznej, Orlen zamierza również zwiększyć swoje moce recyklingowe, co przyczyni się do obniżenia ilości odpadów oraz produkcji substancji niebezpiecznych. W zgodności z nową Strategią 2035, planuje się znaczące zwiększenie sprzedaży produktów petrochemicznych opartych na surowcach odnawialnych oraz z obiegu zamkniętego.

    Rafineria w Płocku będzie kluczowym miejscem dla rozwijania innowacyjnych rozwiązań przemysłowych, które przyczynią się do osiągnięcia celów środowiskowych firmy oraz redukcji ogólnego śladu węglowego branży. W kontekście zapowiadanych zmian i rozwoju technologii, NEON III jest krokiem milowym w kierunku przyszłości, w której przemysł rafineryjny stanie się bardziej zrównoważony i przyjazny dla środowiska.

    Podsumowując, zrealizowanie celów programu NEON III niesie ze sobą nie tylko szansę na rozwój innowacyjnych technologii, ale również wsparcie dla instytucji naukowych oraz przedsiębiorstw. Wzrost udziału technologii sprzyjających dekarbonizacji, cyfryzacji oraz gospodarki obiegu zamkniętego z pewnością przyczyni się do transformacji przemysłu rafineryjno-petrochemicznego w Polsce i Europie.

    Źródło: Agencja Informacyjna NEWSERIA