Aktualna sytuacja na rynku materiałów budowlanych w Polsce a rosnący import z krajów spoza UE
Polski rynek materiałów budowlanych zmaga się z rosnącym importem wyrobów spoza Unii Europejskiej, co budzi poważne obawy wśród krajowych producentów. Ten niepokojący trend wiąże się z zagrożeniem dla lokalnej produkcji oraz miejsc pracy, a także stanowi realne wyzwanie dla równowagi ekologicznej. Obserwując wzrost uzależnienia rynku od dostaw z krajów o niższych standardach zarówno środowiskowych, jak i jakościowych, należy zadać sobie pytanie, jakie kroki należy podjąć, aby przeciwdziałać tej niekorzystnej sytuacji.
Zwiększający się import — zagrożenie dla rodzimej produkcji
W ostatniej dekadzie odnotowano dynamiczny wzrost importu materiałów budowlanych, zwłaszcza z krajów wschodnich. Import ten, jak wskazują przedstawiciele branży, odbija się negatywnie na konkurencyjności lokalnych producentów. Część dostaw pochodzi z krajów objętych sankcjami, takich jak Rosja czy Białoruś, co dodatkowo komplikuje sytuację na rynku. W tym kontekście, przedstawiciele polskiego rządu dostrzegają problem i przyznają, że konieczne są zmiany regulacyjne, które pozwolą na wyrównanie warunków konkurencji.
Producenci cementu w Polsce zauważają, że surowiec z Ukrainy w minionym roku stanowił aż 28,5 proc. rynku, w porównaniu do zera na przestrzeni dekady. Taki wzrost nie jest jednorodny — w różnych grupach wyrobów obserwuje się zróżnicowane skutki rosnącego importu. Na przykład, producenci płytek ceramicznych z Indii także odczuwają konsekwencje tego trendu. Szymon Firląg, prezes Związku Pracodawców – Producentów Materiałów dla Budownictwa, zauważa, że niektóre branże borykają się z niskim wzrostem inwestycji, a krajowi producenci często nie korzystają na rosnącej sprzedaży, która w wiele przypadków jest wynikiem importu.
Rządowa odpowiedź na kryzys
Rząd RP zasygnalizował, że dostrzega ten niepokojący trend i zamierza podjąć działania, które mają na celu wzmocnienie krajowej branży budowlanej. Ignacy Niemczycki, sekretarz stanu w Kancelarii Premiera, mówi, że rozważane są zmiany w zakresie stawek celnych na materiały budowlane, co może znacząco wpłynąć na poprawę sytuacji krajowych producentów. Jednym z omawianych rozwiązań jest ograniczenie preferencyjnych ceł na importowane materiały.
Obecny system celny stawia europejskich producentów w niekorzystnej sytuacji, biorąc pod uwagę, że cła na import bitumicznych produktów z Rosji i Białorusi wynoszą 0 proc., podczas gdy eksport tych materiałów z Unii podlega stawce 12 proc. Przedstawiciele branży apelują o przywrócenie równowagi celnej, co mogłoby przyczynić się do wzmocnienia konkurencyjności lokalnych producentów.
Potrzeba wyjątkowej współpracy w obliczu wyzwań
Reprezentanci branży są zgodni co do konieczności wprowadzenia zmian w zakresie handlu z krajami spoza UE. Pod koniec czerwca planowane jest spotkanie w Brukseli, w którym wezmą udział europosłowie oraz przedstawiciele Komisji Europejskiej, by kontynuować rozmowy na temat polityki celnej. Celem jest wyrównanie stawek celnych oraz uwzględnienie specyfiki krajów obwodowych, takich jak Polska, które odczuwają efekty nierównowagi celnej w znacznie większym stopniu.
Szymon Firląg zwraca uwagę na konieczność przyspieszenia procesów decyzyjnych, które obecnie wymagają jednogłośnego poparcia co najmniej 20 proc. unijnego sektora. Taki system może sprzyjać nieuczciwej konkurencji i pozwalać na działania, które mogą trwać nawet kilka lat bez ukarania winnych.
Zielone podejście do zamówień publicznych
Podczas konferencji "Bezpieczeństwo gospodarcze UE", która odbyła się w Warszawie, podkreślono również konieczność "zielonego" podejścia do zamówień publicznych. Producenci cementu zwracają uwagę na to, że ślad węglowy cementu produkowanego w Polsce jest znacząco niższy niż ten generowany przez surowce importowane. To ważne spostrzeżenie otwiera drogę do promowania krajowych materiałów budowlanych w zamówieniach publicznych, co mogłoby dodatkowo przyczynić się do walki z emitującymi CO2 procesami związanymi z importem.
Wszyscy przedstawiciele branży wskazują również na potrzebę skutecznego wykorzystania unijnych Instrumentów Ochrony Handlu (TDI), takich jak cła antydumpingowe i antisubsydyjne, które mogą stanowić odpowiedź na nieuczciwe praktyki handlowe stosowane przez producentów spoza UE.
Potrzeba silnego głosu w Unii Europejskiej
Wzmacnianie pozycji Polski na forum Unii Europejskiej w sprawach handlowych oraz wspólnych regulacji staje się kluczowe dla przyszłości branży materiałów budowlanych. Warto zauważyć, że decyzje podejmowane w Brukseli mają bezpośredni wpływ na sytuację na polskim rynku. Katarzyna Smyk, dyrektorka Przedstawicielstwa Komisji Europejskiej w Polsce, podkreśla, że głos Polski jest słyszalny i reprezentowany przez ministrów oraz przedstawicieli administracji w różnych instytucjach unijnych. Ma to kluczowe znaczenie dla współtworzenia polityki handlowej, której celem jest zapewnienie sprawiedliwości konkurencyjnej.
Wnioski i prognozy na przyszłość
Sytuacja na rynku materiałów budowlanych w Polsce stoi przed wieloma wyzwaniami, które wymagają szybkich i skutecznych działań. Zarówno krajowe, jak i unijne instytucje muszą współpracować, aby zminimalizować negatywne skutki rosnącego importu oraz zapewnić trwały rozwój lokalnej branży budowlanej. W dłuższej perspektywie, zmiany regulacyjne w zakresie stawek celnych oraz promowanie krajowych produktów mogłyby przyczynić się nie tylko do zwiększenia konkurencyjności polskiej gospodarki, ale także do ochrony środowiska.
Branża budowlana stoi przed szansą na odbudowę oraz rozwój swoich potencjałów, jednak wymaga to ścisłej współpracy między sektorem publicznym a prywatnym oraz silnego głosu na arenie międzynarodowej. Inwestycje, innowacje oraz dbałość o jakość powinny stać się fundamentami naszej przyszłości na rynku materiałów budowlanych, tworząc jednocześnie zrównoważony rozwój naszego kraju.
Źródło: Agencja Informacyjna NEWSERIA
