Rola sztucznej inteligencji w rozwoju MŚP w Polsce
W ostatnich latach sztuczna inteligencja (AI) zyskała na znaczeniu w wielu dziedzinach życia gospodarczego. Jej potencjał w kontekście mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) jest ogromny, jednak wciąż pozostaje wielu przedsiębiorców, którzy nie dostrzegają możliwości, jakie niesie ze sobą ta technologia. Z badania przeprowadzonego przez Polski Fundusz Rozwoju oraz Google Cloud Polska wynika, że aż 84% przedstawicieli MŚP przyznaje się do znacznych braków kompetencyjnych w zakresie AI. Warto zastanowić się, jakie są przyczyny tej sytuacji i jakie korzyści mogą płynąć z wdrożenia narzędzi sztucznej inteligencji.
Braki kompetencyjne a wykorzystywanie AI
Z raportu „Mapa kompetencji AI w Polsce” wynika, że 46,3% badanych przedsiębiorców uważa niedobory kompetencji w zakresie sztucznej inteligencji za krytyczne. Wśród barier, które hamują rozwój AI w polskim biznesie, wymienia się ograniczenia budżetowe, brak odpowiedniej strategii cyfrowej oraz ogólne opory przed zmianą. Przemawiając o wynikach badań, Magda Gajownik de Vries z Polskiego Funduszu Rozwoju podkreśla, że wiele firm nie tylko nie korzysta z AI, ale wręcz nie jest świadomych, jak wiele mogłyby skorzystać z jej wdrożenia. Takie podejście może poważnie ograniczyć rozwój produktowy oraz potencjał gospodarczy Polskich przedsiębiorstw.
W perspektywie ogólnopolskiej pełne wykorzystanie sztucznej inteligencji może przyczynić się do zwiększenia PKB Polski nawet o 8%. MŚP, które odpowiadają za około dwie trzecie polskiego PKB oraz zatrudniają około 7 milionów osób, mogą w znaczny sposób wpłynąć na gospodarkę, jeśli zdecydują się na wdrożenie technologii AI.
Bariery wnętrza MŚP
W badaniach zauważono, że blisko 84,2% przedsiębiorców dostrzega poważną lukę kompetencyjną w obszarze AI. Zaledwie 9,5% z nich nie widzi problemu braku umiejętności w swoich organizacjach. Liczne firmy wskazują na szereg przeszkód, które spowalniają procesy digitalizacji. Przede wszystkim brakuje pracowników z odpowiednimi kompetencjami oraz czasokresu na ich dalsze kształcenie. Są też problemy z rekrutacją i utrzymywaniem specjalistów IT, co znacznie utrudnia rozwój innowacyjnych rozwiązań.
Jednak nie tylko braki kadrowe są kluczowe. Firmy sygnalizują również bariery finansowe i biurokratyczne, które hamują implementację AI. Wysokie koszty wdrożenia tych technologii często nie znajdują pokrycia w postrzeganych korzyściach. Co więcej, przedsiębiorcy z reguły posiadają jedynie ogólną wizję wdrożenia, co skutkuje niezdecydowaniem i obawami przed próbą nowych rozwiązań.
Problemy z danymi i adaptacją technologii
Jednym z głównych wyzwań, przed którymi stają MŚP, jest problem związany z jakością i dostępnością danych. Monitowane w raportach dane pokazują, że wiele przedsiębiorstw nie ma przygotowanych danych, co w sposób znaczący upośledza ich zdolności do pełnego wykorzystania sztucznej inteligencji. Niezdolność do prawidłowej analizy danych prowadzi do stagnacji w rozwoju.
Co istotne, powielają się również trudności związane z cyberbezpieczeństwem. Firmy często korzystają z narzędzi AI z prywatnych kont, co stanowi zagrożenie dla poufności informacji. Z tego powodu ważne jest wprowadzenie zasad dotyczących użytkowania AI, aby zminimalizować ryzyko wycieku danych.
Kroki w kierunku rozwoju kompetencji AI
Sukces w wykorzystaniu sztucznej inteligencji w MŚP wychodzi z potrzeby systemowego podejścia do budowy kompetencji. Przedsiębiorcy powinny postawić na rozbudowę oferty szkoleń oraz współpracę z uczelniami i instytutami badawczymi, aby ułatwić dostęp do niezbędnych materiałów edukacyjnych. Warto także wprowadzić programy mentoringowe oraz szerokie kampanie informacyjne, które będą dedykowane wspieraniu rozwoju kompetencji w zakresie AI.
Jak zauważa Magda Gajownik de Vries, kluczową rolę w tym procesie odgrywa lider firmy, który powinien być świadomy potencjału, jaki niesie ze sobą sztuczna inteligencja. Polskie MŚP potrzebują solidnych fundamentów w postaci odpowiedzialnego kierownictwa, które umożliwi wdrożenie innowacyjnych rozwiązań.
Wykorzystanie AI w codziennym funkcjonowaniu MŚP
Mimo występujących barier, niektóre MŚP zaczynają eksperymentować z różnymi rozwiązaniami AI. Na przykład, proste narzędzia konwersacyjne, takie jak ChatGPT, znajdują zastosowanie w tworzeniu treści marketingowych, analizie danych czy wsparciu w procesach zarządzania zasobami ludzkimi. Ułatwienie pracy dla pracowników, którzy muszą zarządzać wieloma obowiązkami, staje się problemem, w którym AI daje realne wsparcie.
Podczas wywiadów, wielu przedsiębiorców przyznaje, że mają do czynienia z sytuacjami, w których korzystanie z narzędzi AI znacząco zwiększa ich skuteczność i wydajność. Niestety, wciąż wiele pracowników korzysta z takich technologii na osobistych kontach, co podkreśla potrzebę zorganizowania szkoleń z zakresu cyberbezpieczeństwa i zarządzania informacjami.
Podsumowanie i przyszłość AI w MŚP
Polski Fundusz Rozwoju prowadzi liczne działania edukacyjne i promocyjne, których celem jest ułatwienie przedsiębiorcom dostępu do narzędzi i wiedzy w zakresie sztucznej inteligencji. Dzięki dostępnym kursom online oraz warsztatom, firmy mogą zdobywać niezbędne kompetencje i przekraczać barierę kompetencyjną, która obecnie hamuje rozwój ich potencjału.
Pomimo że Polska znajduje się w niekorzystnej pozycji względem innych krajów Unii Europejskiej pod względem implementacji AI, wzrost w ostatnich latach sugeruje, że MŚP są na dobrej drodze. Wyzwania są znaczące, ale także możliwości, które sztuczna inteligencja stwarza dla polskiego sektora MŚP, mogą przyczynić się do jego znaczącej transformacji i wzrostu konkurencyjności na rynku międzynarodowym. Współpraca, edukacja i świadomość obecnych trendów to kluczowe elementy, które zdeterminuje dalszy rozwój tego sektora w najbliższych latach. Przyszłość w tej dziedzinie wydaje się obiecująca, pod warunkiem, że przedsiębiorcy podejmą zdecydowane kroki w kierunku adaptacji nowych technologii.
Źródło: Agencja Informacyjna NEWSERIA
