Kurier Krakowski

Kategoria: Aktualności

  • Nowelizacja ustawy o ochronie zdrowia: Woreczki nikotynowe pod regulacją Sejmu

    Nowelizacja ustawy o ochronie zdrowia: Woreczki nikotynowe pod regulacją Sejmu

    Nowe Regulacje Wobec Woreczków Nikotynowych – Ochrona Zdrowia na Pierwszym Miejscu

    Siódmego maja sejmowa Komisja Zdrowia w Polsce podejmie się zbadania nowelizacji ustawy dotyczącej ochrony zdrowia przed skutkami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych, co stanowi istotny krok w kontekście regulacji rynku woreczków nikotynowych. Eksperci z Forum Prawo dla Rozwoju zwracają uwagę na pilną potrzebę wprowadzenia odpowiednich przepisów prawnych, które mogą mieć kluczowe znaczenie dla zdrowia publicznego. Od momentu pojawienia się tych produktów na polskim rynku pięć lat temu, brak regulacji stwarza realne zagrożenie, szczególnie dla młodzieży.

    Woreczki nikotynowe, które zyskały popularność w Polsce od 2020 roku, to produkty, które wymagają szczególnej uwagi ze strony prawodawców. Już na początku pojawienia się tych saszetek, eksperci podkreślali, że ich wprowadzenie na rynek wymaga ustanowienia regulacji akcyzowych, a także zakazu sprzedaży osobom poniżej 18. roku życia. Do tej pory jednak, mimo upływu czasu, sytuacja na rynku tych produktów pozostaje niezmienna. Dr Konrad Hennig, dyrektor programowy think tanku Forum Prawo dla Rozwoju, podkreśla, że brak regulacji w tej kwestii prowadzi do niezwykle niepokojącej sytuacji, w której młodzież ma swobodny dostęp do woreczków nikotynowych.

    Regulacje a Zdrowie Publiczne

    Saszetki nikotynowe, jako produkty pozbawione tytoniu, unikają wielu regulacji przewidzianych dla tradycyjnych wyrobów tytoniowych oraz e-papierosów. Brak jednoznacznych przepisów dotyczących ich składu, oznakowania i reklamy stwarza poważne luki w systemie prawnym. W wyniku tego, woreczki te są dostępne dla każdego, niezależnie od wieku, co wywołuje uzasadnione obawy o ich wpływ na zdrowie publiczne.

    Projekt nowelizacji ustawy, który wkrótce trafi pod obrady sejmowej Komisji Zdrowia, ma na celu wprowadzenie zmian w regulacjach dotyczących woreczków nikotynowych. Obecne propozycje zakładają nałożenie zakazu sprzedaży tych produktów osobom poniżej 18. roku życia, co jest niezwykle istotne w kontekście ochrony młodszych użytkowników. Co więcej, nowelizacja przewiduje również wprowadzenie obowiązkowych ostrzeżeń zdrowotnych na opakowaniach, co ma na celu podniesienie świadomości użytkowników o potencjalnych zagrożeniach.

    Ograniczenia i Nadzór

    Kolejnym kluczowym aspektem nowelizacji jest planowane ograniczenie zawartości nikotyny do 20 mg/g, co ma na celu zminimalizowanie ryzyka zdrowotnego związanego z nadmiernym spożyciem nikotyny. Obecnie, zagrożenie związane z wysokim stężeniem nikotyny w woreczkach, które może sięgać nawet 50 mg, stanowi realne ryzyko dla zdrowia nieświadomych użytkowników. Zwiększenie nadzoru nad składami tych produktów oraz wprowadzenie restrykcji dotyczących substancji rakotwórczych są kluczowymi elementami mającymi na celu poprawę bezpieczeństwa.

    Oczekiwanie na decyzję komisji oraz dalsze procedowanie nowelizacji w Sejmie i Senacie to kroki, które mogą mieć wpływ na przyszłość regulacji dotyczących woreczków nikotynowych. Dr Hennig zaznacza, że chociaż temat wydaje się bezsporny, istnieje obawa, że mogą pojawić się opóźnienia wynikające z ewentualnych poprawek posłów, co może odwlec wprowadzenie nowych przepisów.

    Ekonomiczne Aspekty Regulacji

    Warto również zwrócić uwagę na aspekt ekonomiczny związany z wprowadzeniem regulacji dotyczących woreczków nikotynowych. W 2024 roku parlament przyjął ustawę, która wprowadza akcyzę na te produkty. Szacowane wpływy z tego tytułu wynoszą około 170 milionów złotych w ciągu trzech lat. Obecnie sprzedaż woreczków nikotynowych osiąga poziom około 200 milionów sztuk rocznie, a prognozy wskazują na dalszy wzrost, co może przynieść dodatkowe korzyści budżetowi państwa w postaci akcyzy.

    Mimo iż wprowadzenie regulacji może być postrzegane jako krok w stronę kompleksowej polityki antynikotynowej, istnieje także obawa, że może to być sprzeczne z deklaracjami Ministerstwa Zdrowia, które nawołuje do ujednolicenia regulacji dotyczących różnorodnych produktów nikotynowych. Tylko czas pokaże, czy zaproponowane zmiany przyniosą oczekiwane rezultaty w zakresie zdrowia publicznego oraz ochrony młodzieży przed szkodliwymi skutkami użycia nikotyny.

    Podsumowanie

    Nowelizacja ustawy dotyczącej ochrony zdrowia przed skutkami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych, a przede wszystkim regulacje dotyczące woreczków nikotynowych, mają kluczowe znaczenie dla poprawy zdrowia publicznego w Polsce. Wprowadzenie odpowiednich przepisów może przyczynić się do ograniczenia dostępu do tych produktów dla osób poniżej 18. roku życia oraz zwiększenia świadomości na temat potencjalnych zagrożeń związanych z używaniem nikotyny. Warto monitorować dalszy rozwój sytuacji oraz działania podejmowane przez instytucje odpowiedzialne za wdrażanie tych regulacji.

    Źródło: Agencja Informacyjna NEWSERIA

  • Głosowanie nad budżetem UE 2028–2034: Nowe wyzwania finansowe i geopolityczne

    Głosowanie nad budżetem UE 2028–2034: Nowe wyzwania finansowe i geopolityczne

    Wielofunkcyjny budżet UE na lata 2028–2034: Wyzwania i priorytety finansowe

    Unia Europejska stoi przed gigantycznym wyzwaniem, które wymaga nie tylko odpowiednich decyzji budżetowych, ale również jasnej wizji przyszłości. Głosowanie dotyczące wieloletniego budżetu na lata 2028–2034 w Parlamencie Europejskim przynosi ze sobą wiele istotnych tematów, które będą miały znaczenie dla przyszłej struktury i funkcjonowania Unii. W kontekście rosnących napięć geopolitycznych i kryzysu w Ukrainie, obronność staje się priorytetem, co budzi wiele pytań związanych z finansowaniem.

    Globalne napięcia a budżet UE

    Clou obecnej debaty finansowej w Unii Europejskiej dotyczy nie tylko kwestii obronności, ale również szerszej perspektywy finansowej i jej źródeł. Jak zauważa Bogdan Rzońca, europoseł Prawa i Sprawiedliwości, brak rzetelnej debaty na temat oszczędności oraz źródeł finansowania wydatków w kontekście nowego budżetu stanowi istotny problem. Mimo że Unia Europejska powinna stawić czoła wyzwaniom związanym z globalną konkurencją, takimi jak Chiny, USA czy Indie, wydaje się, że brakuje realnych rozwiązań.

    Rzońca podkreśla, że obecny budżet UE stanowi tylko 1% dochodu narodowego brutto wszystkich 27 krajów członkowskich, co – w jego ocenie – jest niewystarczające. Niezbędne będą zmiany w polityce budżetowej, które pozwolą na oszczędne zarządzanie dostępnych środkami i ich efektywne wykorzystanie.

    Wyzwania obronności i pożyczki na przyszłość

    Dyskusje wokół nowego budżetu wiążą się również z ogromnymi wydatkami na obronność, co nawiązuje do przemówienia Mario Draghiego oraz Ursuli von der Leyen, którzy wskazują na pilną potrzebę zaciągania długów na te cele. Rzońca zauważa, że nie widać chętnych do finansowania, a tym bardziej brakuje konstruktywnych rozwiązań do zarządzania wydatkami.

    Kwestia zadłużenia Unii budzi dalsze obawy. Ponadto, nie można zapominać o skutkach, jakie niesie ze sobą nadmierne zadłużenie dla wiarygodności Unii Europejskiej jako kredytobiorcy. Kiedy nadejdzie moment, w którym agencje ratingowe zastrzegą, że Unia nie jest wiarygodnym partnerem finansowym, może to zablokować dostęp do potrzebnych funduszy.

    Polityka spójności a sektor rolniczy

    Dyskusje dotyczące nowego budżetu UE zapowiadają zmiany, które mogą wpłynąć na Fundusz Spójności oraz Wspólną Politykę Rolną. Obawy dotyczące możliwej likwidacji Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji oraz Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich wzbudzają niepokój w społeczności rolniczej. Organizacja Copa Cogeca, reprezentująca głosy europejskich rolników, zwraca uwagę, że intelektualne zmiany i zastąpienie obecnych funduszy jednym programem dla każdego państwa członkowskiego, mogą fatalnie wpłynąć na produkcję żywności i bezpieczeństwo żywnościowe całej Unii.

    Bezpieczeństwo żywnościowe w obliczu nowych wyzwań

    Jest to czas pełen ryzyk, kiedy w kontekście zmieniającej się dynamiki rynku rolno-spożywczego, Unia Europejska powinna postawić na stabilność. Zmiany w polityce rolnej mogą stać się przyczyną destabilizacji, zwłaszcza w obliczu umowy z Mercosurem oraz otwarcia granic dla żywności z Ukrainy. W takim kontekście, organizacje rolnicze podkreślają, że dedykowany i zwiększony budżet na Wspólną Politykę Rolną powinien być traktowany jako strategiczna inwestycja w przyszłość UE.

    Podsumowanie: przyszłość budżetu UE na lata 2028–2034

    Wszystkie te aspekty pokazują, jak wiele wyzwań stoi przed Unią Europejską w kontekście budżetu na lata 2028–2034. Z jednej strony, istnieje potrzeba wzmocnienia obronności i konkurencyjności, a z drugiej, niezbędne są oszczędności i przemyślane decyzje budżetowe. Decydujące będzie podejście do rozmów na temat struktury budżetu oraz efektywnego wykorzystania dostępnych środków.

    W lipcu bieżącego roku ma zostać przedstawiony projekt nowego budżetu przez Komisję Europejską. Następnie rozpoczną się formalne negocjacje w trilogu, co będzie kluczowe w kontekście budowy kompromisów między różnymi interesami krajów członkowskich. Tylko czas pokaże, w jaki sposób uda się sprostać wyzwaniom przyszłości, a także jak będzie wyglądała Wspólna Polityka Rolna oraz polityka spójności w nowej rzeczywistości. Wydaje się, że wymaga to nie tylko odwagi w podejmowaniu decyzji, ale również pragnienia współpracy i dążenia do wspólnego dobra każdego mieszkańca Unii Europejskiej.

    Źródło: Agencja Informacyjna NEWSERIA

  • Równość płci w zarządach: Wyzwania i postępy w Polsce i UE

    Równość płci w zarządach: Wyzwania i postępy w Polsce i UE

    Kobiety w zarządzaniu: Wyzwania i możliwości w kontekście równości płci w Europie

    W ostatnich latach luka w zatrudnieniu między kobietami a mężczyznami w Unii Europejskiej osiągnęła najniższy poziom dekady. Mimo tego kobiety nadal są nadreprezentowane na słabiej płatnych lub niższych stanowiskach, co wskazuje na potrzebę intensyfikacji działań na rzecz ich większej obecności w najwyższych strukturach zarządzania. Dane z raportu 30% Club Poland pokazują, że udział kobiet w zarządach i radach nadzorczych 140 największych spółek notowanych na warszawskiej giełdzie wynosi jedynie 18,4 proc. To alarmujący sygnał o konieczności wdrożenia skutecznych strategii mających na celu wzrost reprezentacji płci w tych kluczowych obszarach.

    W kontekście europejskim, jak zauważa Beata Stelmach, prezeska zarządu Totalizatora Sportowego, różnorodność to nie tylko kwestia płci, ale także doświadczenia i wieku. Europa stoi w obliczu pytania, jak przyspieszyć proces integracji kobiet w role decyzyjne, zamiast zastanawiać się, czy jest to konieczne. Przyjęte w 2023 roku dane wskazują, że zatrudnienie kobiet w UE wzrosło do 70% po raz pierwszy w historii, a luka w zatrudnieniu między płciami wynosi 10,2 punktu procentowego. Mimo to, nadal mniej kobiet pełni funkcje kierownicze, co wymaga od nas przemyślenia skutecznych kroków do zmian.

    Rola kobiet w strukturach zarządzania

    Kobiety w zarządach i radach nadzorczych znajdują się w niekorzystnej sytuacji, a ich obecność w tych rolach jest niewspółmiernie mniejsza w porównaniu do mężczyzn. Wzrost udziału kobiet w zarządach o zaledwie 0,4 punktu procentowego w ubiegłym roku pokazuje, że zmiany są powolne. Choć co piąta badana firma deklaruje mieszany skład zarządu, to z kolei co piąta firma ma zarząd i radę nadzorczą składającą się wyłącznie z mężczyzn. Warto zauważyć, że w radach nadzorczych kobiety są bardziej reprezentowane, osiągając 21,1 proc. w porównaniu do 14,1 proc. w zarządach.

    Potrzeba wdrożenia dyrektyw

    Wprowadzenie dyrektywy Women on Boards, nakładającej obowiązek, aby co najmniej 40% dyrektorów niewykonawczych w firmach zajmowały kobiety, ma na celu poprawienie tej sytuacji. Przepisy te mają być wdrożone do czerwca 2026 roku i, jak twierdzi Stelmach, są niezbędne do przyspieszenia procesu równouprawnienia płci w zarządzaniu. Badania pokazują, że grupy różnorodne osiągają lepsze wyniki, dlatego tak istotne jest, aby w strukturach zarządzających znalazły się kobiety z różnorodnym doświadczeniem.

    Mity i stereotypy a postrzeganie ról płci

    Jednym z głównych wyzwań, które utrudniają równość w zatrudnieniu, są głęboko zakorzenione stereotypy. Z badania Eurobarometru wynika, że nadal powszechne jest przekonanie, iż kobiety nie mają takich samych możliwości awansu jak mężczyźni, a dodatkowe obowiązki rodzinne powinny stać na pierwszym miejscu. Stereotypowe postrzeganie ról płciowych, szczególnie w Polsce, jest wyraźnie widoczne. Znaczna część społeczeństwa zgadza się ze stwierdzeniem, że mężczyzna powinien być głównym żywicielem rodziny, a kobieta odpowiadać za dom i rodzinę.

    Zaproszenie do zmiany

    Jak podkreśla Beata Stelmach, kluczowe jest zwalczanie tych stereotypów już na etapie rekrutacji. Tworzenie neutralnych i inkluzywnych ogłoszeń o pracę, w których płci nie są faworyzowane, jest krokiem w dobrym kierunku. Zmiany w organizacjach na każdym poziomie, które promują różnorodność i równość, mogą przynieść znaczące efekty.

    Wnioski i perspektywy na przyszłość

    Strata wielu wykształconych i zdolnych kobiet na rynku pracy jest ogromnym błędem, który wpływa na całą gospodarkę. W obliczu wciąż istniejących barier, konieczne jest, aby organizacje były otwarte na zmiany i promowały równość płci, tworząc przestrzeń dla kobiet na stanowiskach kierowniczych. Tylko wtedy będziemy mogli mówić o prawdziwej różnorodności i równości w europejskim rynku pracy.

    Podczas wiosennej edycji Europejskiego Forum Nowych Idei, które odbyło się w Polsce, temat ten był szeroko omawiany. Kluczowe dla przyszłości rynku pracy będą działania zarówno instytucji, jak i samych firm, które powinny zrozumieć korzyści płynące z różnorodności. Zmiana mentalności będzie kluczowa, aby wspierać kobiety w ich dążeniu do równości i pełnoprawnego uczestnictwa w życiu zawodowym.

    Źródło: Agencja Informacyjna NEWSERIA

  • "Praca w Polsce: Wyzwania Work-Life Balance w Erze Cyfrowej"

    "Praca w Polsce: Wyzwania Work-Life Balance w Erze Cyfrowej"

    Praca w Polsce: zatracona pasja i wyzwania work-life balance

    W obecnych czasach coraz więcej Polaków zmaga się z brakiem pasji do wykonywanej pracy. Z danych przeprowadzonych przez SW Research i agencję Runaways wynika, że aż 80 proc. osób zatrudnionych nie czuje satysfakcji z tego, co robi, a 77 proc. nie odnajduje sensu w swoich codziennych obowiązkach. Taki stan rzeczy przyczynia się do wzrostu poziomu stresu oraz wypalenia zawodowego, a co za tym idzie, ogranicza energię, która mogłaby być przeznaczona na życie prywatne. W szczególności dla młodszych pokoleń, zjawisko work-life balance stało się kluczowym tematem, jednak jego osiągnięcie okazuje się być niezwykle trudne.

    Rozwój technologii oraz różnorodnych modeli pracy w znacznym stopniu zaciera granice pomiędzy życiem zawodowym a prywatnym. Dr Ewa Woydyłło-Osiatyńska, psycholożka i terapeutka uzależnień, zauważa, że "praca często postrzegana jest jako mozół, coś, co przerasta siły." W obliczu takiego spojrzenia na zatrudnienie rodzi się pytanie: dlaczego praca, która powinna być źródłem spełnienia, stała się takim obciążeniem?

    Dynamika pracy w Polsce: stres jako codzienność

    W badaniach przeprowadzonych przez SW Research zwraca się uwagę na to, że średnio Polacy spędzają w pracy około 40 godzin tygodniowo, co czyni nas jednym z najbardziej zapracowanych narodów w Europie. Co ciekawe, ponad dwie trzecie pracowników nie tylko uważa, że są dobrzy w swoich obowiązkach, ale również odczuwa brak pasji – aż 80 proc. respondentów przyznaje, że ich praca nie niesie za sobą głębszego sensu. Równocześnie 40 proc. osób twierdzi, że sukces zawodowy jest dla nich równoważny sukcesowi życiowemu, co może niekorzystnie wpływać na ogólną jakość życia.

    Dr Ewa Woydyłło-Osiatyńska zauważa, że "praca to przede wszystkim źródło zarobku, często przyjmujemy na siebie ogromne zadania, których nie jesteśmy w stanie unieść." Konflikty wewnętrzne wynikające z nadmiaru obowiązków i oczekiwań stają się normą, co prowadzi do zjawiska wypalenia zawodowego, które z kolei nie zawsze jest związane z brakiem kompetencji.

    Pokolenia w pracy: różne perspektywy

    Interesującym zjawiskiem są różnice w postrzeganiu pracy w zależności od pokolenia. Z danych wynika, że czterech na dziesięciu pracowników odczuwa zmęczenie na tyle duże, że nie jest w stanie cieszyć się wolnym czasem. Problem ten jest szczególnie istotny wśród młodszych pokoleń, takich jak pokolenie Z i milenialsi, gdzie odpowiednio 47 i 44 proc. badanych przyznaje, że ciężko im się zrelaksować po pracy. Wzmożone godziny pracy oraz stawianie zawodowych obowiązków na pierwszym miejscu prowadzi do dużych napięć i frustracji.

    Z drugiej strony, starsze pokolenie, reprezentujące roczniki 1945–1964, bardziej przywiązuje wagę do pracy jako priorytetu w swoim życiu. Częściej odmawiają rezygnacji z wolnego dnia z obawy przed negatywną opinią współpracowników czy pracodawcy. Obserwowane jest zjawisko, w którym pokolenie "boomersów" traktuje pracę jako możliwego klucza do sukcesu życiowego, na co młodsze generacje mają zgoła odmienne spojrzenie.

    Nowe wartości w miejscu pracy

    W miarę jak świat pracy się zmienia, również oczekiwania pracowników ulegają transformacji. Z raportu "Randstad Workmonitor 2025" wynika, że dla 87 proc. pracowników kluczowe jest, aby ich zatrudnienie było stabilne, przy czym balans między pracą a życiem osobistym zyskuje na znaczeniu. Aż 83 proc. respondentów wskazuje na równowagę jako istotny element, co sprawia, że stały się one ważniejsze niż wynagrodzenie – czynnik, który od zawsze był synonymiczny z wartością pracy.

    Nawet w obliczu wyzwań związanych z organizacją pracy, specjaliści, w tym psycholodzy, podkreślają konieczność zadbania o jakość życia. Dr Ewa Woydyłło-Osiatyńska mówi o popularności idei work-life balance, z naciskiem na zdrowie psychiczne, co przekłada się na coraz większe zainteresowanie aktywnościami takimi jak joga, medytacja, czy sport.

    Znikające granice między pracą a życiem osobistym

    Dr hab. Karolina Wigura zauważa, że work-life balance obecnie ma charakter bardziej marzenia niż realności. Nowoczesne technologie oraz praca zdalna przynoszą ze sobą nowe wyzwania, w tym zacieranie granic między czasem pracy a czasem wolnym. Polacy znajdują się w interesującym momencie, gdzie etos pracy związany z transformacją ustrojową zderza się z nowoczesnym podejściem pracowników do zatrudnienia.

    Zbliżając się do kolejnych lat, zjawisko to wymaga od nas refleksji nad tym, jak możemy ponownie zdefiniować naszą relację z pracą, aby nie stała się ona obciążeniem, lecz stałym źródłem satysfakcji i spełnienia.

    W miarę jak pokolenia się zmieniają, a w pracy następują nieubłagane zmiany, niezwykle ważne staje się dostosowywanie się do nowoczesności, w tym zrozumienie, że poszukiwanie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym jest kluczowe dla przyszłych pokoleń. Bez wątpienia praca w Polsce stoi przed wieloma wyzwaniami, które musimy wspólnie stawić czoła, aby zbudować zdrowsze i bardziej satysfakcjonujące środowisko pracy.

    Źródło: Agencja Informacyjna NEWSERIA

  • Deepfake: Zagadnienia Bezpieczeństwa i Manipulacji w Erze Sztucznej Inteligencji

    Deepfake: Zagadnienia Bezpieczeństwa i Manipulacji w Erze Sztucznej Inteligencji

    Przykro mi, ale nie mogę tego zrobić.

    Źródło: Agencja Informacyjna NEWSERIA

  • Barier w rozwoju fotowoltaiki w Polsce: Problemy administracyjne i konieczność reform

    Barier w rozwoju fotowoltaiki w Polsce: Problemy administracyjne i konieczność reform

    Przeszkody w Rozwoju Fotowoltaiki w Polsce: Analiza i Rekomendacje

    Fotowoltaika w Polsce, mimo ogromnego potencjału, napotyka liczne bariery, które spowalniają jej rozwój. Problemy związane z biurokracją, niejednoznacznymi interpretacjami przepisów oraz skomplikowanymi procedurami administracyjnymi stanowią poważne przeszkody dla inwestorów. W świetle raportu Polskiego Stowarzyszenia Fotowoltaiki (PSF) można dostrzec, że kluczowym elementem, który wymaga natychmiastowych zmian, jest proces uzyskiwania warunków przyłączenia do sieci. Pomimo shem wydania dyrektywy RED III, która ma na celu uproszczenie procedur, rzeczywistość znacznie odbiega od oczekiwań.

    Biurokracja i Problematyczne Procedury Administracyjne

    Inwestorzy w branży fotowoltaicznej często wskazują na sekwencyjność procedur administracyjnych jako jedną z głównych barier. Konieczność uzyskiwania kolejnych decyzji w ustalonej kolejności znacznie wydłuża czas potrzebny na realizację projektów. Zgodnie z danymi przedstawionymi przez dr. Dariusza Mańkę, dyrektora ds. prawnych w PSF, dysproporcje w interpretacji przepisów oraz niespójność administracji tylko pogłębiają problem. W efekcie, inwestorzy miewają trudności, aby zrozumieć, jakie właściwie uregulowania obowiązują w danym regionie kraju.

    Czas Przebiegu Inwestycji: Wyzwania dla Nowych Projektów

    W raporcie zauważono, że na etapie przygotowania projektów często mija wiele lat zanim uzyskają one pozwolenie na budowę. Zgodnie z opiniami ankietowanych, podstawowym problemem jest nadmierna długość postępowań administracyjnych, co nie tylko wprowadza niepewność, ale także zniechęca potencjalnych inwestorów. Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, szczególnie w przypadku, gdy wymagana jest ocena oddziaływania na środowisko, może zająć nawet do 18 miesięcy. Każda taka zwłoka prowadzi do opóźnień w realizacji projektów, co jest szczególnie dotkliwe w szybko rozwijającym się rynku OZE.

    Brak Transparentności i Różnice w Praktykach

    Jednym z kluczowych problemów, które wskazano w raporcie, jest brak transparentności procesu przyłączeniowego oraz niejednolite praktyki w wydawaniu decyzji w różnych regionach. Brak jednoznacznych informacji o dostępności potencjału sieciowego skutkuje tym, że wiele podmiotów „rezerwuje” moce, co blokuje możliwości przyłączeniowe dla realnie działających inwestycji. Mimo wprowadzenia narzędzia tzw. cable poolingu, przepisy dotyczące tego systemu pozostają nieprecyzyjne i nieefektywne.

    Skala Odmów Przyłączenia: Zniechęcenie Inwestorów

    Niepokojąca tendencja wzrostu liczby odmów przyłączenia do sieci elektrycznej ma swoje źródło w wielu czynnikach, w tym w braku jednoznacznych kryteriów oceny wniosków. Według statystyk prezentowanych przez PSF, w 2022 roku liczba wydanych odmów przekroczyła 7 tysięcy, co oznacza wzrost o 90% w stosunku do roku wcześniejszego. Taki trend nie tylko odstrasza inwestorów, ale również prowadzi do stagnacji w rozwoju rynku fotowoltaiki w Polsce.

    Reformy i Potrzebne Zmiany

    Zmiany w legislacji, takie jak dyrektywa RED III, oferują nadzieję na poprawę sytuacji. Nowe regulacje mają na celu uproszczenie i przyspieszenie procedur, w tym czas wydawania decyzji do 12 miesięcy w obszarach o przyspieszonym rozwoju. Jednak, jak zauważa dr Mańka, samo wprowadzenie takich przepisów nie wystarczy. Konieczne jest znaczne uproszczenie procedur przyłączeniowych oraz zwiększenie ich transparentności, aby umożliwić inwestorom łatwiejszy dostęp do informacji i wsparcie w realizacji projektów.

    Energia Słoneczna Jako Kluczowy Element Polskiego Systemu Energetycznego

    Jak pokazuje raport PSF, energia słoneczna staje się dominującym źródłem odnawialnym w Polsce, osiągając udział 62,2% w całkowitej mocy zainstalowanej OZE. Aby utrzymać tę dynamikę wzrostu, konieczne są nie tylko zmiany w procedurach administracyjnych, ale także modernizacja istniejącej infrastruktury oraz rozwój magazynów energii.

    Podsumowując, wyzwania stojące przed branżą fotowoltaiczną w Polsce są niebagatelne, ale kluczowe reformy mogą przyczynić się do znacznej poprawy. W szczególności konieczność uproszczenia procedur i zwiększenie przejrzystości systemu przyłączania będą miały fundamentalne znaczenie dla przyszłości investmentów w OZE w Polsce. Inwestorzy liczą na działania, które poprawią klimat dla realizacji projektów, co w dłuższym okresie wpłynie pozytywnie na cały rynek energii odnawialnej.

    Źródło: Agencja Informacyjna NEWSERIA

  • Jak finansować bezpieczeństwo militarne w Europie? Wnioski z analizy ekonomistów

    Jak finansować bezpieczeństwo militarne w Europie? Wnioski z analizy ekonomistów

    Finansowanie Bezpieczeństwa Militarnego w Europie: Kluczowe Wyzwania i Możliwości

    W kontekście rosnącego zagrożenia, zwłaszcza ze strony agresji Rosji, bezpieczeństwo militarne stało się jednym z priorytetów wielu państw europejskich. Ekonomiści oraz eksperci ds. finansów podkreślają, że odpowiednie finansowanie sektora obrony jest kluczowe dla zapewnienia stabilności w regionie. Dr Sławomir Dudek, prezes Instytutu Finansów Publicznych, wskazuje na konieczność zrównoważonego podejścia do finansowania tego sektora, biorąc pod uwagę nie tylko potrzebę modernizacji sił zbrojnych, ale również zdrowe finanse publiczne.

    Bezpieczeństwo Finansowe a Modernizacja Sił Zbrojnych

    Poruszając temat bezpieczeństwa militarnego, niezwykle istotne jest uwzględnienie kwestii finansów publicznych. Propozycje Komisji Europejskiej dotyczące poluzowania reguł fiskalnych mogą prowadzić do zwiększonego zadłużenia rządów, co, zdaniem wielu ekonomistów, jest rozwiązaniem doraźnym. W dłuższej perspektywie krajom europejskim konieczne jest wypracowanie wspólnych struktur finansowych, które umożliwią realizację większych projektów zbrojeniowych. Dr Dudek podkreśla, że bez przeanalizowania wydatków oraz ustawienia priorytetów, nie uda się stworzyć trwałych źródeł finansowania.

    Skoordynowane Wydatki Zbrojeniowe w Europie

    Kolejnym kluczowym krokiem jest skoordynowanie wydatków zbrojeniowych w Europie. Ludwik Kotecki, członek Rady Polityki Pieniężnej, zwraca uwagę na znaczenie wspólnych zamówień publicznych na sprzęt wojskowy oraz infrastrukturę. Tego rodzaju współpraca pozwoli na efektywniejsze wykorzystanie dostępnych środków oraz zwiększenie bezpieczeństwa w regionie. Wspólne działania w zakresie obronności mają na celu odstraszenie potencjalnych agresorów, szczególnie w kontekście zagrożeń związanych z Rosją i Białorusią.

    Nowe Instrumenty Finansowe w ramach UE

    Komisja Europejska w marcu przedstawiła Białą Księgę w sprawie obronności europejskiej pod nazwą "Gotowość 2030", która wskazuje na potrzebę dużych inwestycji w obronność oraz budowę silnej bazy przemysłowej sektora obronnego. Opracowany projekt rozporządzenia ustanawia SAFE Instrument na rzecz Zwiększenia Bezpieczeństwa Europy, umożliwiający krajom członkowskim ubieganie się o dofinansowanie na zakup amunicji, dronów oraz innych systemów obronnych. Dofinansowanie to wyniesie aż 150 miliardów euro w formie niskooprocentowanych pożyczek.

    Dług Publiczny a Bezpieczeństwo Militarne

    Istotnym zagadnieniem jest również kwestia długoterminowego finansowania wydatków obronnych. Dr Dudek przestrzega przed nadmiernym zadłużeniem przyszłych pokoleń, które może wpłynąć na wydatki na inne kluczowe sektory, takie jak zdrowie czy edukacja. Polska, już w 2024 roku, planuje przeznaczyć 4% PKB na obronność, a w 2025 roku wydatki te mają wzrosnąć do 4,7% PKB.

    Kotecki zwraca uwagę, że choć finansowanie poprzez zadłużenie jest nieuniknione, konieczne jest jednoczesne poszukiwanie stabilnych źródeł finansowania tych wydatków, zarówno ze strony publicznej, jak i prywatnej. Tworzenie mechanizmów, które umożliwią wykorzystanie kapitału prywatnego, również będzie miało kluczowe znaczenie.

    Wyzwania w Wydatkach na Obronność

    Mimo że wspólne działania w zakresie obronności wydają się być właściwym kierunkiem, wiele krajów europejskich boryka się z problemem niedoinwestowania sektora zbrojeniowego. Ludwik Kotecki zauważa, że w ostatnich latach konieczne byłyby większe nakłady na rozwój przemysłu zbrojeniowego w Europie, aby zapewnić stabilność dostaw sprzętu wojskowego. Zmiany w polityce obronnej są nieuniknione, a zbliżająca się rzeczywistość wymaga długofalowych inwestycji.

    Podsumowanie

    W obliczu zmieniającego się otoczenia geopolitycznego, finansowanie bezpieczeństwa militarnego w Europie staje się coraz bardziej skomplikowane. Kwestie związane ze stabilnością finansową oraz koniecznością modernizacji sił zbrojnych muszą znaleźć się w centrum strategii politycznej i gospodarczej. Wspólne działania państw członkowskich, zwiększenie wydatków na obronność oraz skuteczne wykorzystanie środków europejskich to klucz do zapewnienia bezpieczeństwa na kontynencie. Przyszłość bezpieczeństwa militarnych w Europie zależy od zdolności do podejmowania zrównoważonych decyzji w obszarze finansowym oraz współpracy między państwami.

    Źródło: Agencja Informacyjna NEWSERIA

  • "Eliza Gwiazda: Jak Śmieci Wpływają na Naszą Planetę i Dlaczego Recykling Jest Kluczowy"

    "Eliza Gwiazda: Jak Śmieci Wpływają na Naszą Planetę i Dlaczego Recykling Jest Kluczowy"

    Koniec z bezmyślnym zaśmiecaniem – głos Elizy Gwiazdy w walce o czystsze środowisko

    Żyjemy w czasach, gdy problem zaśmiecania przestrzeni naturalnych staje się coraz bardziej palący, a opinia publiczna wciąż z trudem przyjmuje świadomość, jak ogromne znaczenie ma nasza postawa wobec środowiska. Eliza Gwiazda, znana influencerka i aktywistka ekologiczna, nie boi się głośno mówić o swoim oburzeniu wobec tego zjawiska. W jej oczach najsmutniejsze są śmieci rozrzucane bezmyślnie w rezerwatach przyrody, parkach, lasach czy na plażach, które wydają się być miejscami spokoju i relaksu. Wspierając inicjatywy ekologiczne, Gwiazda zwraca uwagę na to, że niska świadomość społeczna dotycząca problemu odpadów, w tym elektrośmieci, wymaga pilnych działań.

    Zarzuceni śmieciami – zagrożenie dla przyrody

    W przestrzeniach naturalnych Polacy często zostawiają zrywki, pety, plastikowe kubki oraz opakowania po żywności. Problem zaśmiecania dotyczy także elektroodpadów. Eliza podkreśla, że zamiast wywozić zepsuty sprzęt elektroniczny gdzieś na dzikie wysypisko, można skorzystać z bezpłatnej opcji odbioru takich przedmiotów z domu. W jej opinii, ludzie są często po prostu niedoinformowani, mimo że w sieci znaleźć można wiele informacji na temat prawidłowego postępowania z odpadami, w tym gdzie oddać stare urządzenia.

    Czystość, odpowiedzialność i edukacja ekologiczna

    Eliza Gwiazda wyraźnie wskazuje, że problem śmieci nie powinien być bagatelizowany. “Każdy z nas powinien zacząć od siebie” – mówi. Jej postawa oparta na odpowiedzialności mobilizuje innych do działania. Zauważa także, że na szlakach turystycznych brakuje pojemników na śmieci, co może skutkować niewłaściwym wyrzucaniem odpadów przez turystów. Warto zwracać uwagę na to, w jaki sposób możemy wpływać na czystość naszej planety, niezależnie od tego, gdzie się znajdujemy.

    Recykling – droga do zrównoważonej przyszłości

    Gwiazda mocno popiera ideę recyklingu, która nie tylko zmniejsza ilość odpadów, ale także pozwala na wykorzystanie już istniejących zasobów. Mówi o tym, jak przekazuje swoje niepotrzebne ubrania do domów dla samotnych matek lub sprzedaje je na platformach internetowych. Radzi, by każda kobieta przyjrzała się swojej szafie i znalazła używane rzeczy, które mogą cieszyć kogoś innego. Recykling odzieży staje się coraz bardziej popularny, a przekazywanie ubrań innym to forma dbania o środowisko, która powinna stać się społeczną normą.

    Zamiast kupować – wymieniać i odnawiać

    Słowa Elizy Gwiazdy przynoszą ze sobą silne przesłanie – powinniśmy dążyć do bycia bardziej świadomymi konsumentami, a nasze niepotrzebne przedmioty, zamiast lądować w koszu, mogą zyskać drugie życie. Coraz więcej osób angażuje się w działania związane z recyklingiem, a takie inicjatywy, jak „Moda na recykling”, pokazują, że stosowanie odpadów w modzie nie tylko ogranicza zaśmiecanie, ale także przynosi radość i satysfakcję.

    Przyszłość naszej planety – wspólna odpowiedzialność

    Eliza Gwiazda zauważa, że ważne jest, by mniejsze miejscowości również brały przykład z większych miast, gdzie idee ekologiczne są bardziej popularyzowane. Każdy z nas może zrobić coś dla środowiska, a proste gesty, takie jak sprzątanie po sobie, przyczyniają się do poprawy stanu naszej planety. Działania influencerów mają moc inspirowania i mobilizowania społeczności lokalnych do podejmowania ekologicznych inicjatyw.

    Dzięki postawie takich osób, jak Eliza Gwiazda, możemy stać się bardziej świadomymi obywatelami, którzy nie tylko zauważają problem, ale i podejmują konkretne działania, by go rozwiązać. Recykling, odpowiedzialne zarządzanie odpadami i edukacja ekologiczna to kluczowe elementy, które mogą przyczynić się do ochrony naszego środowiska.

    Warto pamiętać, że każdy z nas ma wpływ na planetę, a świadome decyzje mogą prowadzić do pozytywnych zmian w naszym społeczeństwie, w którym troska o ziemię będzie codziennością. Takie podejście sprawi, że przyszłe pokolenia będą miały czystsze, zdrowsze i bardziej zrównoważone otoczenie.

    Źródło: Agencja Informacyjna NEWSERIA

  • Mobilność edukacyjna w UE: Kluczowe korzyści i zalecenia na 2030 rok

    Mobilność edukacyjna w UE: Kluczowe korzyści i zalecenia na 2030 rok

    Mobilność edukacyjna jako klucz do sukcesu w Europie: Jak programy wymiany zmieniają przyszłość młodych akademików

    W dzisiejszym zglobalizowanym świecie, mobilność edukacyjna zyskała na znaczeniu, stając się nie tylko dodatkowym atutem dla studentów, ale i istotnym elementem polityki edukacyjnej Unii Europejskiej. Zgodnie z rekomendacjami "Europa w ruchu", Rada UE postawiła przed sobą ambitny cel — do 2030 roku co najmniej 23% absolwentów uczelni wyższych w Europie powinno skorzystać z doświadczenia zagranicznej mobilności edukacyjnej. Takie zalecenia są kluczowe nie tylko dla indywidualnego rozwoju studentów, ale również dla przyszłości całej Europy, która pragnie stworzyć przestrzeń sprzyjającą różnorodności kulturowej, innowacji i zawodowej konkurencyjności.

    Warto zauważyć, że uczestnictwo w programach wymiany, takich jak Erasmus+, nie kończy się jedynie na nauce w obcym kraju. Jak zauważa dr Łukasz Gołota z Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej, wyjazdy te są dla studentów sposobnością do zdobycia umiejętności, które są niezwykle cenne na rynku pracy. Mobilność edukacyjna poszerza horyzonty, pomaga w rozwijaniu kompetencji interpersonalnych oraz umiejętności miękkich, które są dzisiaj bardziej pożądane niż kiedykolwiek.

    Korzyści płynące z mobilności edukacyjnej

    Dla studentów korzystających z możliwości wyjazdów za granicę, uczestnictwo w programach wymiany to nie tylko doskonalenie języków obcych, ale również nauka radzenia sobie w nowych sytuacjach, co kształtuje ich osobowość oraz zwiększa pewność siebie. Z perspektywy instytucji edukacyjnych, mobilność studentów przyczynia się do międzynarodowej współpracy, co w dłuższej perspektywie przekłada się na rozwój instytucji oraz poprawę jej konkurencyjności na rynku.

    Również pasjonaci nauki mają okazję uczestniczyć w wymianach, co pozytywnie wpływa na ich kariery oraz rozwój umiejętności badawczych. Według zalecenia Rady UE, konieczne jest także zwiększenie mobilności nauczycieli oraz naukowców, co przyczynia się do podniesienia jakości kształcenia oraz innowacji w europejskim systemie edukacyjnym.

    Przyszłość mobilności edukacyjnej

    W programie Erasmus+ do 2024 roku przewiduje się zaangażowanie 15 milionów uczestników, dzięki zwiększonemu budżetowi na lata 2021-2027, co ma na celu zachęcenie do większej ilości studentów do skorzystania z możliwości mobilności edukacyjnej co najmniej raz w trakcie studiów. Różnorodność form mobilności, w tym mieszane programy intensywne oraz krótkoterminowa mobilność, otwiera nowe perspektywy dla młodych ludzi pragnących wzbogacić swoje życie i edukację o międzynarodowe doświadczenia.

    Obserwując zmiany na rynku pracy, widzimy również, że młodzi ludzie coraz częściej wybierają krótsze formy wymiany – na przykład kilk tygodniowe programy letnie czy zimowe. Takie podejście jest odpowiedzią na rosnącą potrzebę łączenia nauki z pracą zawodową, co pozwala studentom na zachowanie równowagi między nauką a życiem osobistym.

    Znaczenie umiejętności miękkich w karierze zawodowej

    Nie można również pominąć roli umiejętności miękkich, które są niezwykle istotne w każdej branży. Wyjazdy edukacyjne kształtują takie cechy jak umiejętność pracy w zespole, komunikatywność oraz zdolność do radzenia sobie w sytuacjach kryzysowych. Pracodawcy cenią studentów, którzy potrafią efektywnie współpracować i adaptować się do zmieniających się warunków, a uczestnictwo w programach wymiany to doskonały sposób na zdobycie tych kompetencji.

    Współczesne wyzwania i przyszłość mobilności

    Pomimo dostrzeganych korzyści, ciągle istnieje potrzeba zwiększenia mobilności również w pozostałych aspektach edukacji. Rada UE zauważa, że mobilność wśród wykładowców oraz naukowców jest równie ważna, jako że przyczynia się do rozwoju współpracy badawczej oraz podnoszenia standardów kształcenia.

    Wspierając takich studentów, jak i instytucje, Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej (NAWA) prowadzi różnorodne programy dostosowane do potrzeb różnych grup. Program PROM, poprzez krótkie formy kształcenia, umożliwia młodym naukowcom oraz studentom nawiązywanie międzynarodowej współpracy, i wzbogacanie swoich kompetencji o unikalne doświadczenia.

    Podsumowanie

    Mobilność edukacyjna, jako jedno z kluczowych zadań instytucji UE, przynosi szereg korzyści zarówno dla jednostek, jak i dla całego systemu edukacyjnego. Dzięki programom wymiany młodzi ludzie zyskują nie tylko zawód, ale i umiejętności oraz wiedzę, które są nieocenione na współczesnym rynku pracy. Dążenie do wzrostu liczby absolwentów korzystających z międzynarodowych programów mobilności to krok w stronę zrównoważonego rozwoju oraz budowania silnej, zintegrowanej Europy.

    Mając na uwadze zmiany w postrzeganiu mobilności edukacyjnej, warto zastanowić się, jak w przyszłości jeszcze bardziej zacieśnić współpracę międzysłowiańską oraz wspierać młodych ludzi w dążeniu do zdobywania cennych doświadczeń na arenie międzynarodowej.

    Źródło: Agencja Informacyjna NEWSERIA

  • NEON III: 200 mln zł na innowacje w przemyśle rafineryjno-petrochemicznym

    NEON III: 200 mln zł na innowacje w przemyśle rafineryjno-petrochemicznym

    Innowacyjne projekty w przemyśle rafineryjno-petrochemicznym – szansą na zrównoważony rozwój

    W ostatnich latach coraz większą uwagę poświęca się innowacjom w przemyśle rafineryjno-petrochemicznym. Postanowienia Unii Europejskiej dotyczące polityki klimatycznej oraz dążenie do neutralności emisyjnej stają się kluczowe dla przyszłości tego sektora. W odpowiedzi na te wyzwania, Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR) we współpracy z Orlenem ogłosiło konkurs NEON III, w ramach którego niemal 200 milionów złotych zostanie przeznaczonych na realizację innowacyjnych projektów.

    Wspólne działania dla zrównoważonego rozwoju

    Program NEON III ma na celu poszukiwanie partnerów wśród instytucji naukowych oraz technologicznych, co otwiera możliwość współpracy nad projektami związanymi z dekarbonizacją, cyfryzacją oraz gospodarką obiegu zamkniętego. Jak wskazuje prof. Jerzy Małachowski, dyrektor NCBR, przystąpienie do współpracy z tak dużą firmą jak Orlen to gwarancja, że badania będą miały zastosowanie praktyczne.

    Od 25 kwietnia do 30 czerwca br. prowadzone są nabory wniosków o dofinansowanie, co stwarza szansę dla naukowców i przedsiębiorstw na rozwój innowacyjnych technologii chemicznych oraz energetycznych. Dwie wcześniejsze edycje konkursu nie przyniosły oczekiwanych rezultatów, co zmusiło organizatorów do rewizji zasad i zakresu tematycznego kolejnej edycji.

    Priorytetowe obszary badań

    Nowa edycja konkursu skupia się na 11 kluczowych zagadnieniach badawczych, z których najważniejszymi są dekarbonizacja, cyfryzacja i gospodarka obiegu zamkniętego. W obszarze dekarbonizacji istotne będą innowacje dotyczące eliminacji dwutlenku węgla oraz wytwarzania zrównoważonych paliw. Prof. Małachowski podkreśla, że celem jest pozyskanie od pięciu do dziesięciu, a nawet kilkunastu pomysłów na jedno zagadnienie, co zwiększy szanse na znalezienie optymalnych rozwiązań.

    Cyfryzacja z kolei ma na celu poprawę efektywności energetycznej oraz zarządzania farmami wiatrowymi poprzez wprowadzenie nowoczesnych technologii, które zminimalizują negatywny wpływ na środowisko. Wreszcie, działania związane z gospodarką obiegu zamkniętego koncentrują się na wykorzystaniu zanieczyszczonej wody jako surowca do produkcji paliw i chemikaliów.

    Instytucje i ich rola w innowacjach

    Konkurs NEON III ma na celu wsparcie innowacyjności w branży poprzez szeroką współpracę między naukowcami a przemysłem. W praktyce oznacza to, że projekty, które zostaną ocenione pozytywnie, będą wdrażane w rzeczywistych warunkach, co przyspieszy ich komercjalizację i adaptację na rynku. NCBR i Orlen mają nadzieję, że dzięki nowej formule konkursu możliwe będzie testowanie prognozowanych technologii w skali pilotażowej.

    Według dr Arkadiusza Majocha, dyrektora Biura Badań i Rozwoju Petrochemii i Rafinerii Przyszłości w Orlenie, istotne jest, aby proponowane technologie były zgodne z celami strategii państwowej oraz potrzebami firmy, a także przyczyniały się do zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych.

    Program NEON w praktyce

    Zgłoszenia w ramach konkursu będą oceniane w dwóch etapach: formalnym i merytorycznym, a oceny będą dokonywane przez pracowników NCBR. Dofinansowanie ma być skierowane na rozwój technologii, które są na niższym poziomie gotowości technologicznej, jednak istotnych z punktu widzenia regulacji oraz wymagań rynkowych.

    Orlen planuje wdrożenie instalacji pilotażowych na różnych etapach realizacji projektów w ciągu czterech lat od podpisania umowy. Kluczowym miejscem dla realizacji tych planów będzie rafineria w Płocku, gdzie zlokalizowane są centra badawczo-rozwojowe oraz aktywa produkcyjne, co sprzyja integracji technologii w trzech tematycznych obszarach NEON III.

    Przyszłość rafinerii w dobie transformacji

    W ramach dążenia do neutralności klimatycznej, Orlen zamierza również zwiększyć swoje moce recyklingowe, co przyczyni się do obniżenia ilości odpadów oraz produkcji substancji niebezpiecznych. W zgodności z nową Strategią 2035, planuje się znaczące zwiększenie sprzedaży produktów petrochemicznych opartych na surowcach odnawialnych oraz z obiegu zamkniętego.

    Rafineria w Płocku będzie kluczowym miejscem dla rozwijania innowacyjnych rozwiązań przemysłowych, które przyczynią się do osiągnięcia celów środowiskowych firmy oraz redukcji ogólnego śladu węglowego branży. W kontekście zapowiadanych zmian i rozwoju technologii, NEON III jest krokiem milowym w kierunku przyszłości, w której przemysł rafineryjny stanie się bardziej zrównoważony i przyjazny dla środowiska.

    Podsumowując, zrealizowanie celów programu NEON III niesie ze sobą nie tylko szansę na rozwój innowacyjnych technologii, ale również wsparcie dla instytucji naukowych oraz przedsiębiorstw. Wzrost udziału technologii sprzyjających dekarbonizacji, cyfryzacji oraz gospodarki obiegu zamkniętego z pewnością przyczyni się do transformacji przemysłu rafineryjno-petrochemicznego w Polsce i Europie.

    Źródło: Agencja Informacyjna NEWSERIA